T O L T U U : Asoosamoota Gaggabaaboo: Sabaan Boon Firrisaa’tiin: Kutaa 1-5: Asoosamni Oromoo kalaqa daawwitii keessatti of ilaalanidha!

T  O  L  T  U  U

Asoosamoota Gaggabaaboofi Bohaarsisoo kutaa 1-5

kutaa 1ffaa…

Yeroon maatii koo irraa waaqni ana uumee maatii kootiif ilma cimaa, obsa qabaataa ta’e mana warra keenyaa keessatti argame haadha koof abbaa kooti mucaa jalqabaa ta’u sanatti ollaa keenya kan turan obbo miidhaksaa fi addee kuulanii turani.addee kuulanii fi obbo miidhaksaan yeroo maatiin koo na argatanu sana ollaa bunaa ta’aa dhufanii harmee koo hin jajjabeessine dhufanii hin gaafanne maal taate jedhanii isa ollaan wal iyyaafatu hin iyyaafanne.

Silaa ollaan yeroo gaddaaf gammachuu sana wal bira jiraata ture kun abbaa kootiif homaa hin galle obbo miidhaksaafis homaa hin galle,garuu haadhooliin keenya lamaan akka dadhabbii qabanu wal beekan turan.an guyyaa guddaa dhaladhee galgala sana warrii maati toltuu dhufanii waa tokko waan maatii koo hin gaafanneef ganama sana misiraachuu himuuf abbaan koo gara mana obbo miidhaksaa osoo deemaa jiruu obbo miidhaksaanis misiraachuu himuuf karaa irratti walitti dhufanii isaan lamaanuu fuula dallansuutiin wal dubbisaa maaloo ollaa gaariin suma qofan qaban jedhaa ture garuu ati waliin jedhan”maal isan dallanuu qabu ati dallanaattaa yaa namana”waliin jedhan hooo hoo hooo turi ati maal jechaa jirta an silaa ammas sittan himaa garuu ati”lamaan jaraayyuu al tokkicha waliin jedhan.uuuuuuuufffff dubbiin karaa irraa wal harkaa dhooftee utuu isaan achi dhaabbatanii walitti himuudhaa cinqamanuu namoonnii ollaa keenya kan biraa eebbaa dhufaa jiru tokko karaa irratti numa lamaan argee namoota fardaan barbaadan lafatti argatuu jedhanii jennaan abbaan koo akkana jedhaniin maanni moo wal gahiidhaaf nu barbaaddanii jedhan isaan lachuutuu misiraachuun gammachuu afaan nama biraa keessaa hin dhagahamin jedhanii. lakkisaa nuti ammas nama barbaannu akkanatti argachuunu gammachuudhaa isin arginee jirraa haadhoolii ijoolleetu nu hafan isaan immoo mana deemaa jirra jechuun dubbii maatii kootiif maatii toltuu harkaa gatan,dubbiin kan karaa maqeef immoo haadhoolii ijoollee jennaan baayina isaatiif lamaan harkaayyuu bade jennaan yaa jarana jedhan isaan lamaanuu baddaan akka gurra hin qabne ni beekna garuu inni gurra qabu keessa dhaabbatee gurra qeensa kanaaf oduun nama hin hanqattuu lakkuu miti jedhan isaan lamaanu.isaan lamaan dubbii afaan isaanitii baatu qofa eegu garuu kan isaanii wal eegaa hin jiranu.kanuma irraa ka’uudhaan ollaan keenya sun maatii keenya lamaanitti
dhufanii maatii kootiif maatii toltuutti kufanii as qabanii achi qabanii dhungatanii baga gammaddan baga kanaan isin gahe jedhanii lamaanuu al tokkicha Amiin Amiin jedhanii of bira dabarsan maatiin achumaan mana warra keenyaa deeman ebba dabaree dabareedhaan.garuu abbootiin keenya ammallee wanti isaan irra gahan waa tokko hin jiru misiraachuu dhiisanii wal komachuu male,dubbiin ammas ifa baasanii haati manaa koo deessee jirti jechuu dhiisan male jecha jechaan walitti himaa akka jiran namni osoo bira jiraate ragaa baha ture.ayii ayiii nama baranaa an akkanatti si eegaa hin jiruu waliin jedhu al tokkicha garuu wal hin dhagahanu miira dallansuutiin waan walitti dubbachaa jiranuuf.abbaan koof abbaan toltuu nama waliin guddate akka tasaa wal jaallatu waan fedhe wal hin caalchifatan.ammas deebi’anii obbo miidhaksaan akkana jedhan maal obbo liban isii gaafa mootummaa inni ammaa kun gatii xaa’oo daappii ati dhabdee jennaan an qarshii amaanaa namaa kan namni na bira kaawwate sana fuudhee siif kennu sun illee si keessaa badee ajaa’ibaa jedhaniin.ayiii atuu jirtaa kan guyyaa amiraashiin seennaan sangaa kee isa gaafa baajii mootummaan dhufee si jalaa fuunaan daalee koo goorana horii keessaa baasee siif kenneeyyuu ni bade hoo maal waa biraa dubbatta mee an laman qabaa tokko goorana keessas baaseen siif kennee jedhee gubatee dubbatee amma an misiraachuun sitti himuu dhufee ati waa liqii nati kaaftaa waliin jedhanii dubbii silaa himamuu jedhaaru wal harkaa gatanii bakka bakka bu’an.osoo jarri walitti hin himin namoonni sila maatii keenya bira darbanii eebba deemaa turan dhufanii maal jarana ijoollee argattanii amuma waliin soddoomuufimoo jechuun “yeeeeee maal jettabboo haati warraa obboo ……..ni deessee jedhanii wal dhiisanii jara gaafatan eyyee kan obbo miidhaksaa durba jennaan anuu turi nan himaa koo durbaa obbo liban maaloo kanaa edaa kan irratti wal afaan gogsaa jirru?mee kan kee hoo jechuun obbo liban kufanii bohaa gaafatani eyyee koo illee dhiira maqaan isaa illee” roobsan”jechuun kan isaanii gaafatani jennaan koo maqaan isii ” toltuu”jedheen moggaaseef jechuun miira gammachuutiin walitti bohaa iyyaa kolfaa gammadaa walitti himanii wal fuudhanii galuuf walii galuu ka’an.

Egaa mana nama dura deessee deemna jechuun kee yoom deesse jennaan obbo libaniin koo kaleessa yeroo sa’aatii 11:25 irratti jennaan toltuun illee sa’aa sana dhalatte jechuun ammas murtee waan murteessan dhaban.

Egaa erga ijoolleen hiriyaa walii taatee gaaffii tokko tokko wal gaafannee wal fuunee gallaa jedhanii gaaffii walii dhiheessan,obboo miidhaksaa dura dhiheesse ilaa mee isii kana naaf deebisi obbo liban jedhe innis bara ammaa keessa bineensi nama nyaatu naaf tarreessi jedheen lakkii hin tarreessuu tokkuma qofan sitti himaa na dhahahi gurra kee naa ergisi jedheen abbaan koo,hayyee kunoo si dhagahaan jiraa naaf deebisi deebiin kan tokkichumaan yoo naaf deebi’e gaaffii kee hin eeguu achumaan akka hangafaatti fudhannee mana kee deemnee haadha manaa kee eebbisas jedhe obbo miidhaksaan ok ilaa bineensi yeroo ammaa kana nama nyaachuu irratti cimee jiru waraabeessa lammii qorqu kan shira xaxee dhiiga kee xuuxatu kan dhugaa fakkeessee sobaan dirra kee kutee lafee kee qaqamsee nyaataa jiru jaruma nuti keenya jennee ittiin bulaaa jirruu kana”jennaan hoo obbo liban dubbiin kee osoo afaan kee keessaa gad-hin bahin naaf galee beenu mana kee waan akkanaa taphataa bullee oollaa jedhani deemanii mana seenanii haadha koo eebbisanii anaa immoo tufanii osoo walumaan dubbatanuu mana ofii yaadatanii kaa’anii mana jara toltuu deemani.achi deeemanii harmee toltuus dubbisanii ebbisanii toltuudhaafis tufani guddadhu jedhanii abbaan koo gara manaa dhufanii mana seenani.osoodhuma kanaan jiranuu nuti kaanee guddannee waggaa 7 geenyee mana barnootaa galle.obbo miidhaksasnis mana barnootaa toltuu fuudhanii deemanii galmeesisisani gara manaa deebi’ani abbaan koo guyyaa sana waan namni wayii wal lollaan walitti araarsuu deemeef an deemuu hin dandeenye garuu toltuun barnoota ishee seeraan barachuy jalqabdeetti.garuu abbaan koo hadhan si geessa boruun si geessa osoo jedhuu barri guyyaan galmee keessaa baanaan mana barnootaa sana irraa hafee toltuudhaa kutaa 2ffaa seenteen deemee kutaa tokkoffaa irratti galmaahe.akka tasaa faraqaan keenya yeroo tokko waliin deemnaa waliin galla waan irra dabarte waa hundumaa nati himti isiin ana irra ija beekti barnootaan illee cimaa dhufte an illee cimuun qaba jedhee osoon qu’adhuu qabxii kutaa tokkoo qabxii gaarii fidee 2ffaatti waggaa lama booda dabarfadhe isheen illee kutaa 3ffaa ishee seente.an isii qaqqabachuufan fiiga isiin illee ol fiigdi barnoota kutaa lammaffaa irrati baayyee cimeen osoo isiin sadi irra jirtuu semisteera lammaffaa irratti kutaa 3ffaa seenee kutaa isii seene,baayyee gammadde akka kana booda walumaa waliin qu’annuuf karoora baasaa dhufte hayyee jennee walumaan osoo qu’annuu barnoota irratti cimnee walumaan tartiibumaan kutaa 7ffaa gallee,garuu sana booda wanti ta’e waan cimaadha himuun illee nama rakkisa waan garaa koo nyaatudha,toltuun osoo anaa waliin qo’attee kaatee gara manaa galaa jirtuu guyyaan sun guyyaa rooba cimaa ture irraangadeen mana keenyaa mucucaa lolaa lafti sigigoo waan ta’eef mucucaattee akka dhaabiidhaa jirtuun lafa dhoofte harki ishee kun mirgaa cabee jennasn iyyee warra isii waamee warri isii warra kootii waliin gara hospitaalaa fuudhanii deeman.

Erga isiin cabdee hospitaala seentee harki ishee opireshiina godhamee harki mirgaa waa danda’e hin qabu hamma fayyitutti achuma akka jiraattu docktooronni ajaja kennani,sana qofas miti yeroo kuftee lafa dhooftu sana mataadhaan illee lafa dhoofte hin dhiigne keessootti baayyee miidhamee jira warra wal’aansaaf ka’aman sana illee ni ilaalaa jiru,an kophaa hin deemu jennaan deemi an fayyinaan yoomuu barachuun danda’a dhuftee dhuftee maatii koo waliin asitti na ilaaltaa naan jette sana qofaayyuu miti yeroo barnootaa baatu baatu dhuftee dhuftee asitti na ilaaltaa naan jette gorsa akkana jedhu naa kennite,ilaa ati robsan gara fuula duraatti nama biyyaaf ta’u ijoollee si dorgomaa jiran sana sammuu qabduun dorgomi an fayyinaan inuman dhufaa jabaadhu amaanaa barumsaa sitti kenneen jira jettee waadaa akkan barnoota hin dhiifne naaf himte hayyee waadaan waadaadha atis waadaa naaf seeni kophaatti sin gatu nan dhufaa walumaan jirra naan jedhi hedheen waadaa cimaa seensisee,toltuun anaaf hiriyaa qofa osoo hin taanee nama guyyaa tokko dhalannee waliin guddanne baayyee akka cimaa tokko wal jaallanna takkaa jaalala maalii akka ta’e wallitti himnee hin beeknu,isiin barnoota irraa cittee waggaa lama booda harki isii itti wooyyoofnaan kutaa torbatti deemtee galmoofte an yeroo sana kutaa 9ffaa keessan jira,kutaa lakkaa’uu kootti osoon hin gammadin isiij dhukkuba irraa dandamachuu isiitti baayyeen gammade toltuun illee barnoota isiitti deebi’uu baayyee gammaddee kutaa 8galtee an kutaa kudhan gale qorumsa guutuu biyyaaleessaa (maatirikii)qoramee qabxii cimaa 3,8 fidee jennaan baayyee gammadde isiin illee qabxii cimaa ministirii bara sanaa fidde gara kutaa 9ffaatti ol dhufte.an qabxii kana isii eguun qabee 4fiduuf jedheen ammas wagga tokko addaan kutuu jennaan lakkii homaa rakkoo hin qabu nan egiin carraa jiru kanatti fayyadami naan jettee isan isii eguu yaalaa jiru na dhorkite.anaan kana baayyee tokko nati tolteetti akkaataan itti himee siin jaalladha jedhuun garuu nan wallaale nu lamaanuu waggaa 17 geenyee jirra waa’ee jaalala biraa garuu takkaa walitti dubbanne hin beeknu.yoon ka’ee itti hime isiij akka obboleessatti na ilaaltii laata jedheen yeroo hunda sodaadhan ture isiin illee akkas taatii laata?akka naaf yaadduun sanaa ol nati fakkaatti garuu miti yaadni namaa tarii waa biraa ta’a nama ciniintee akka kee ta’u hin beektu nuti immoo takkaa walii yaaduun ala waa’ee jaalalaa waan jedhamtu walitti kaafnee hin beeknu,garuu an secondii tokkoof ija koo duraa akka deemtu hin barbaaduu isiin illee sagalee koo egdi yeroo hunda walmararfanna wal jaallanna jaalalichi inni akkanaa jaalala maalii akka ta’e osoon hin barin isii biraa gara piripaaratoorii waggaa lammaffaa barachuuf gara piripaaratoorii magaala roobee deeme.
isiin yeroo sanatti kutaa 10ffaa isii barataatti an garuu carraa kana sababa isii irraa fagaachuu didee jennaan isii gaafa mana hospitaalaa keessatti waadaa na galchituu na yaadachifte hammanumatti irraanfataa?an hin irraanfannee naan jette ok atis erga hin irraanfanne jedheen gara piripaaratorii magaala roobee deemee waggaa lama fixee gara yuuniversty amboo qabxii guddaa fiduun achitti natural scince(saayinsii uumamaa) waggaa 3ffaa barachuuf darbe isiin amma immoo qabxii maatirikii cimaa fiddee piripaaratoori jimmaa seente.isidhaan guyyuu wal dubbifnaa walii osoo hin bilbiliin hin ollu turre internaataan illee sa’aa sa’aatti wal arginaan.egaa badiin namaa guyyaa duraa namaa hin galuu turee namaa gala male wantan balleessee immoo

kutaa 2ffaa

Badiin koo badiidhaa isiidhiif hamiidha! Egaa barnoonni koo kan ishii addaan nu fageessinaan jiruun barnootaa wal irraa nu fageessiteetti ana shawaa lixaa buuftee isii immoo achuma dhihatti hambifteetti.haa ta’u jiruun walitti nu deebisaa jedheen guyyaa tokko osoodhuman yuuniversity amboo barataa jiruu ijoollee hedduun wal baree ijoolleenis anaan wal baranii walitti gammannee waliin jireenya egalle.ijoolleen kun wal makaadha akkuma sabaaf sablammoota oromiyaa keessaa.yeroon jedhu isiniif galaam akkan yaadutti yoo yaaddan sammuu namaa dabas sirris ni yaada yeroo yaadutti waa itti murteessuuf garuu kan marisisu barbaada.isinitti hin dheeressu anis barnoota koo ijoollee kanaa waliin barataa barnoonni kun waan toltuun na bira hin jirreef dhama dhama nati jedhaa dhufe halkan guyyaa taa’e ka’e isiidhuman yaada daree seenus bahus fuulli ishee akka goobana ji’aa ifu suniifi obsiifi gorsi isiin akka namoota adduunyaa kana irraa gorsaan beekamanii na gorsitu sammuu koo keessaa nan badu yeroon gorsa ishee yaadadhu barnoonni koo isa sila dhama nati fakkaatu itittuu harmeen koo qabee qoraasumaatti aannaan ilmitee itichitee yeroon barnoota deemu naa kennitu nati fakkaata yeroon waan sana yaadadhe barnoota kootti ciminni koo itti fufa, garuu fuula ishee hoo maalan godha na dura deemti halkan guyyaa nan yaadadha booqoo ishee isa isiin kolfaa jechoota dhandhamnaan hin dhumne naan jettu isa yoo siin jette beelliif dheebuun kee qarxam qarxam jedhee citu ayiiiiii yaa baraa waliin nama dhoofta mitii akka jiruu biyya keenyaa himm yaa jiruchaa isa dhakaan biyyoo ta’ee bishaan aannan ta’u isa shakaan xaafii godhamee biyyaan sossobamu isa jiruun namaa ciminaan jeeqamu,amma egaa osodhuman oonnee dhoksaa kan himachuu hin feene kan sodaan record galmeesse oonnee koo isa akka sombaa sobee afuufame kana baadhee osoon jiruu bilbilumaan osoon mucaa kana waan durii qofa dubbadhuunii barnoota koo waggaa tokko xumuree isiin illee achii piriparatorii waggaa tokko xumuratte,egaa amma tarii guyyaan wal argaa dhihaatetti an illee boqonnaaf maatii koo arguun dirqama narra jirtudha dirqamni koo garuu toltuu koo ijaan argee oonnee dhiiraa baasee jaalala cimaa kan hin samne kan hin tottorre kan suphamee daa’imummaa irraa as qaqqabe itti hinuuf male jara keenya wal bira jiranu arguufi miti.

Guyyaa tokko guyyaan sunis wiixata ganama bilbilli koo gurra koo jalaa nati iyyitee an sirba waabee Idiris irra kaawwadheen ture”yaa boojituu oonnee tiyyaa”kan jedhu wayii irra kun mataa koo jalaa nati sirba yeroon butee sardammiin ilaaluu toltuu na dursitee jedheen butee osoo isiin waa naan hin jedhin an boruu yeroo kana isin biran jiraa jirtaa lubbuu koo soora oonnee qabbaneessituu garaan jedheen kolfitee har’a maal argatte osoo nagaa nan gaafatin na faarsitaa naan jette.sila inni bahameef oonnee somba badaa ta’e male boruu yeroo kana si biran jiraa si waliin jaalala dhugaan dhandhamaa jechuuf ture garuu dubbiin karaa maqe akka waan komand postin rasaasa qabatee fuuldura koo deemaa jiruu.lakkii jaruma keenyaan walitti qabeen isin yaade boru boqonnaaf waanan dhufuu jara keenya nan argaan jedheen ammas kolfitee qoosaa isitiin ana hoo argaa hin jirtu jechuudhaa naan jette?ayii danina jaalala kootii akka ummata oromoo kanaa ayi sodaa kootii isa gita hin qabne kanaa jedhee of taajjabeen.lakkii atis barr maatii kootii toltuu maafan sin argine duruu as keessa taa’een waa’ee kee yaadaa ija koo dura deemtaan jedheen.irraa naaf deebi’i maa jettee kaate dafitii irra naaf deebi’i asii network baayyee kukkutaa akkuma ibsaan inni asii as irraa ciccitee gurgurtaaf ganda biraa deemu network keenyas akkanuma asii didee deemee jiraa naan jette.wayii anaa jedheen isiin jedhe saalfadhee eyyee yeroon as keessa kophaa taa’u maatiin koo ollaan koo ija koo duraa hin badanuu baayyeen yaadaa toltuu kanaafuu dhufuun qaba nan dhufan jedheen ok amma nati dhagahameera sila garuu ni kukkuta akka tasaa naan jette,garuu hundumaa dhageessetti oonnee koo isa bishaan kanatti taphataa jirti male.eyyee netwirkiin biyya keenyaa nuuf hin ta’u dursa tarii ormaaf haa ta’u kan jedhu murtee jiraa laata jennaan murteen kan abbaati abbaan waan barbaade gochuu danda’aam naan jette,toltuun ammas dubbii karaa barbaaddeen na harkaa fuchuu barbaadatti an garuu oonnee goototaa nan dhabe kan jaalalaan oonnee durbaa saaqan nan horaa laata guyyaa tokko?guyyaan galumsa koo geenyaan ka’e gara jimmaa deemaa anaa jiruu sila duraan wanan itti himeef karaa irratti naa bilbiltee Robsan achi buufata konkolaataatti si eguufanii jennaan ok toltuu koo jedheen gammachuun itti dubbadhe na egiin jedheen hayyee sin egaa naan jette.ilaa yeroo isiin akkana naan jettu reefan wal qixxee gahan ture achumaan konkolaataa keessaa dannabatti bu’ee waa nyaadhee konkolaataa isa sanaan deemuu dhiisee achi keessa deemee kenna toltuudhaa bitamu wayii bituuf suuqii keessa seenee waa hunda ilaalee waa hunda ni ta’aa laata jedheen madaale.qubeelaa bitiif jetti qalbiin tokko tokko immoo akkamitti kana bittaaf naan jetti dhisii uffannaa wayii bitiif naan jetti sana bituutti immoo uffannaa waan isheen jaallattu beekuun dirqamakaa an immoo hin beekuu wama barbaadetu irraa bareedaam,baala mukaa ta’u keeshaa ta’us uffata caalee irraa bareedaam yaa jamaa.kana hundaayyuu dhiseen osoon barbaaduu waan mormatti ka’atamtu “kompaasii” wayii argeen kana bituufi laata?maal ibsa laata wanti kun jedheen of gaafadhe achumaan karaa akka inni agarsisuu yaadadheen yeroo mana barnootaa deemtu ittin haa deemtu wanti kun karaa waa baayyee itti agarsisaa jedheen biteefi fuudhee achi keessaa gad-bahee konkolaataa isii ;minaabiisii ,jedhamtu qabadheen karaa koo irra bu’e deeme wantattii kennaa keessa kaawwadheen waa hedduun dhoksee yeroon buufata konkolaataa bakka isheen itti na egaattu achuma ulaa irra garuu hin agarreen an.achumaan achi keessa dhaabbadheen itti bilbile bilbilli ishee cufaadha isiin garuu na argiteetti baayyee isan dallanee waa hundaayyuu waliin dhahaa miira dallansuutiin isan shaanxaa koo of irraa daddarbee gatu hinuma argaatti.anii koo dacheen gad-nan fudhattuu samiin ol nan fudhattu aaree dallane kophummaan koo nati dhagahame.isiin garuu qorumsa isaa maatirikiii caalu na qoraatti bakka biraa dhaabbattee ijoollee hiriyoota ishee nati ergitee deemaati sossoobaa mee jettee itti himte akka nama haaraan wal baruuf dhiisuu koo ilaaluu jettee,achumaan anaa dhakaa wayii irra taa’ee jiruu intalti dimtuun baredduun amala qabdu kan nama sossobuu dandeessu tokko akka nama korsii OPDO fudhateetti kan sossobbiin dubbii damma gootee sitti fakkeessitu hiriyaa tokko dubaruma qabattee dhufte obboleessa koo maal rakkatte maal maaf yaaddofta karaa si harkaa badee gaafii jedhu nati kaafte,lakkii an homaa hin taane nama eguttan jiraa jedheen deebiseef hin gaddij nama gaddu fakkaatta naan jettee na bira gad-quphante anii koo Robsan namni toltuun alatti nama nati hin fakkaatu gorsi namaa hundi gorss nati hin fakkaatu tattaraf jedheej biraa ol ka’ee bakka jijjiradheen taa’e bilbila ishee yaala ammas ni dhufanii abshir homaa mitii jennaan mataa koo buuseen jiraa yeroon nahee ol jedhu jaruma silaatii.hoo hooo guyyaan har’aa toltuu anaaf si’ii akka hin taane obbo miidhaksaafi obbo libantu harka keessaa qabu moo jedheen taa’e guyyichuma kanaan dubbachuu jalqabe.ijoollee sana malan of biraa baasuun mala tokko dhahachuun qaban jedhe yaade maal jedhuun isa jedhu of gaafadhe.

Ilaa an obboleessa koo tokkotu federal polisidhaa isan eega jiraa deemaan jedheen callisanii ta’an akka tasaa karaa ulaa buufata konkolaataa irraa poolisa tokkotu ol seenaa ture ooooh kunoo dhufeeyyuu jennaan utaalanii narraa deeman achumaan bakka jijjirradheen bilbila yaaleef achumaan hojjennaan merree essa jirta jennaan charger narratti bu’e amma kunoo nan dhufaara daqiqaa 10n booda si biran gahaa na eegi naan jette yennaan qalbiin koo aannaan akka waan na dhugdee nati qabbanoofte obsaan afuura bareedduu baafataa taa’e anaa eegaa jiruu dudduubbaan dhuftee fuula koo qabdee enyuuj akka taate baruuf immoo silumaa shakkiin qaba garuu toltuun akkana nan gootu jedheen yaade xis ximis jechuu dhiisee goodaannisa gaafa mana keeenya biraa mucucaattee kuftuu harka irra jira harka mirgaa irra achumaann harka koo mirgaa fuudhee irra barbaade argee toltuu amma si bareera kottu fuuldurumaan jedheen kolfitee nati marattee na dubbiste.roobsan baayyee jijjiramteetta sitti tolee jira jette garuu duubaan nati toluun maal baasa waa koo wal naan qixxaa’annee.eyyee yeroon an dabarse baayyee gaarii ture sittis tolee jiraa barnoonni akkam adaraa jedhee gaafadhe baayyee gaariidha ittuman jiraa barataan jiraati abshir naan jettee ijan dur ilaalaa guddadhe sana kan akka baatirii ifu kan bareedumni fuula ishee maahabubaa(birillee)fakkaattu seeqataa ija keessa na ilaalte ammas siin yaade jedheen ofitti qabee hammadhee dubbiseen.egaa amma ni gallaa kottu naan jettee gara maatii waliin deemne meeshaa wayiibaatti waa bittee sana konkolaataa keessa galchinee of irra keenyee teenyee dhufnee mana geenye.maati koo ol seennee dubbisnee takka taphannee gara maatii ishee deemnee isaan dubbifnee obbo miidhaksaan jirtaa ilma abbaa liban sitti tolee jira jedhanii ammas nati tufanii na ebbisanii intala ofis ofitti qabanii isin ijoollee akkuma guyyaa tokko dhalattan gatii hiriyummaa hiriyummaa dhugaatiin waliin dabarsaattu wal hin gannee akka ummata biyya keenyaa angoof jecha obbolaa gurguruu nuun jechuun dubbii qeeqa cimtuu abbaa qeeqamuu qabu qeeqan.achumaan nus wal hin gannuutii hamma galma geenyutti afaan tokkoon jenne jana jedhi sana jedhi jennee walitti hin himne kanuma abbooti keenya qabetu nu qabe moo jennee keessatti of gaafanne,isa gaafa nuti dhalannuu wal falman sana isa jarrii misiraachuu wallitti himuuf waa tokko waliin jedhaa turan sana.kanumaan maatii biraa baanee ammas mana maatii kooti deemnee kutaa koo seenee isidhaaf kennaan fide kennuuf jedhee waman jedhee itti himu dhabee isiin illee meeshaa bitte isa kenna of keessaa qabu mana keenyatti hambifte baate duraan isin immoo osoo hin sodaatin mee kana uffadhu naan jettee naaf kennite uffannaa aadaa oromoo bareedaa wayii hoo galatomi toltu koo ulfaadhu jedheen harkaa fuudhe uffadhe baayyee bareeda urjii bakkalchaam fakkadhe kana usteetumaam kan biraas jiraa tarii wal fakkaataam kenni inni lammataa sun immoo.egaa dabaree dabaree haa ta’u anis kennan sif qabaa jennaan ajaa’ibdee afaan qabatte waanan kana hin yaadanne itti fakkaatee laata?toltuu ija kee qabadhuuti achi garagalii jedheen compaasii sana fuudhee morma isheetti hidheen amma banadhu kun kenna kooti jedheenii jennaan yeroo ilaaltu jenna isiin naaf bitteen wal fakkaata kun karaa sirrii si agarsiisaa ofittii akka hin baafne jedheen itti hime.isii biras kan nati fanniifamu ni jiraam akka lakkuu yaadni keenya tokko ta’eem jamaa.egaa atis dunuunfadhu jettee isheenis fuutee nati hiitee kunis karaa sirrii si agarsisaa.

Kutaa 3ffaa

Kunis karaa sirrii si agarsiisaa akka ofittii hin baafne garuu filannoo koof kee kun baayyee nama ajaa’iba naan jette.eyyee waan nama dhibudha garuu atis wama sitti fakkaatu naa fidde an illee wama nati fakkaatu nama osoo hin taanee wal fakkeenya isaatiif anumaaf si haa dhibun jedheen.kolfitee baayyee kenna sanattis bohaartee osoo jettee lafti galgala keessaa sa’aa 3:00 gutnaan gara manaa deemuuf ol kaate an illee akka maatiin ishee barbaadanu waanan beekuuf akka turtuuf hin dirqisiifne obbo liban nagaan bulaa jettee galuuf ol kaate anis kophaa deemuu isii waan nati hin tolleef geessuuf ol kaanaan lakkii nan galaa ati hin ta’aabin naan jette lakkii kun ta’aabii hin qabuu sin geessaan jedheen lakkii homaa rakkoo hin qabuu jennaan didee osoodhuma haasaa wal harkaa fuune wal afaan maksinuu mana jaraa geenye.egaa mana geessettaa nagaan buli manni mana nagaa siif haa ta’u ganama wal argina jennaan oh an illee manaan si gahuun qabaam naan jette,egaa wanti beekamuu qabu anaaf toltuun dubbii wal harkatti qabnaan waan jabaas waan laafaas waliin dafnee keessa baana.ammas afaan wal maksaa gara mana keenyaa sana jalqabne osoodhuma ammas haasaa keessa bannee mana keenya oggaa geenyuu abbaan koo gufuu kalawaa keessatti gubatu kan bobeeffamee mana aarsu ol galchaa jiraa sagalee keenya dhagahee enyuu isin jennaan ana abbaa toltuu manaan geenyaan isiin illee manaan na gahuu jettee deebiftee na fidden jedheen,abbaan koo obbo liban kolfaan dachee kana waliin tumee kottaakaa amma anatu isin geessa jechuun nu lamaanuu fuudhee ka’e mana jara obbo miidhaksaa bira gahee obbo miidhaksaa jennaan obbo miidhaksaan mana keessa owwaataa gad-dhufan maal nagaa mitii jennaan lakkisaa nagaadhaa boruu bakka sana deemnaa beellama biraa akka hin qabaannee maaloo jedhan abbaan koo,egaa malaan anaaf toltuu rifannoo irraa hambisaa jiranii garuu nuuf hin galle,obbo miidhaksaan dubbiin obbo liban dafee gallaaniif hayyee homaa rakkoo hin qabu an ganamaan hin ka’u toltuun koo waan itti barteef na haa kaaftu jedhanii isaan illee akkana jechuun adda adda bahan koos gurbaan koo ganama ni ka’a ganama na kaafta kottu gallee rafnaa naan osoodhuma karaa deemnu hiriiba dhabnaa jedhani nuu hundinuu nagaan buunaan ol seennee rafne.

Egaa bullee guyyaan guyyaa kibxataatii hiriibaa kaane nu lamaanuu ciree maatii keenyaa waliin nyaannee qaawwaa maatii waliin dhugnee akka dhuftuuf manuma taa’een itti barreesse isheen illee nan dhufaa garuu magaalaa jimmaa deemna masaraa abba jifaar sana keessatti torban darbe bashannanaaf deemee wanta addaa tokkon arge kanaaf deemnee waan sana daawwanna jette. Anis gammadeen baayyee nati tolaa ni deemna achi keessa bashannanaa ollaayyuun jedheen hayyee oggaan ol ka’u sittan hima na egi naan jette yeroo xiqqoo turtee goobanni ji’a kun achii as qaawa qacci qaawa qacci jedhaa achi as nati ifaa mana keenya dhuftee kaate moo ammallee hin kaane ni deemna siin hin jennee naan jette lakkii ka’eeraa suman dhaggeeffataara male jennaan maal dhaggeeffatta naan jette ok dogogoraan siin eegaa jira jechuu kooti jedheen dubbii tasgabeessee.

Egaa an illee uffannaa jalqabee kam akkan kaawwadhu nati himi jennaan isa dheengaddaa hin siilessituu har’a naan jette an maatii koo hin agarsiifne achumaan yeroon uffadhee as bahu mana keessaa maatii kootti nama biraan fakkaadhe yoom bitatte yoom bitatte si dhiisee bishaanitti haa dhumu jedhanii maddii keessa na dhungatani akka waanan gurbaa sabiyyii(daa’ima)ta’e.harmeen jabduudha waan namni dudduubbaan godhu waa hunda fuula namaa irraa barti garuu robsan essaa fuute naan jette kana…jedhee itti himuu jenaan kana dheengadda bitee isaa dhufaaruun arge amboodhaa fiddee jettee na gaafatte eyyee amboodhan fidee namatyi tolaa mitii jennaan baayyee namatti tolaa jedhan hundi isaanii.sanuma irratti waa’ee uffataa dhaabnee amma deemuuf kaane ulaa irraa gad-baanee nagaan oolaa mana nagaa oolaa jedheen maatii irraa bahe.amma deensa daqiiqaa 30 booda ganda keenya Awaayee sabbuu irraa kaanee sarboo geenyee sarbootti immoo minibaasii yaabbannee magaala jimmaa deemnee osoo museum hin deeminin dura jimmaan centeral hotel deemnee laaqana foon waaddii fi ittoo diimaa bishaan ambuwaa(ambo mineral water) bishaan amboo sana waan nati toluuf isa waammannaan isheen illee ana qeeqaa kana booda sana male hin dhugdu jechuudhaa naa jedhaa isheen illee waammattee nyaannee dhugnee kafaltii mana nyaataa kafallee yeroo akkana gad-baanu ijoollee hiriyaa kootii tokko argee isaanin wal dubbisee isheen illee dubbiftee wal bira takka dhaabbanne essa deemaattan jennaan isaan illee akka achi deemaa jiran nuti himnaan deemnee masaraa abbaa jifaar bashananaa isiin keessa lixxee waan adda jette yaadde tokko ilaaluu egalte an immoo ala irraan ijoollee waliin bashananaa waan ala irraa ilaalaa jira isiin garuu keessa seentee siree sana ajaa’ibdee akka waan addaatti dinqisifataa nama meeqa akka keessummeessuu danda’u na gaafannaan osoo isaan as jiraatanii ni gaafannaa maal ammas irra cicifnee ilaalle ittiin of safarree nama meeqa akka keesummeessu baruu ni dandeenyaam jedhee jennaan cabi naan jette kolfaa.achi irraa kaanee immoo firri ijoollee sanaa hospitaala waan jiraniif nama dhukkubsatu gaafachuu deemne achi keessattis namoota heddu argee wal dubbiseeniin ijoollee biraa ni deemnaa kana booda takka naannoofne gara manaa waan deemnuuf asuma irratti adda adda baanaa guyyaa gaarii jedheen isaan irraa adda bahe.isii waliin ammas wal fuunee gara manaa deemuuf minibaasii sarboo geessitu yaabbannee sarbootti buune amma immoo sarboo sanas waanan heddu yaadeef takka toltuu kanaa waliin keessa naanna’e Alikram fi istirahaa kafe yeroon seenee ilaaluu maqaan isaa isuma duriiti muxannoon of beekumsaa itti hin kennamne kan enyummaa ofii nama beeksisu silaa xiqqoo achi baasanii namoota dhiignii faalame haaj ibiraahim sanatti geessuu ture silaa marfee isa furdichaan dhiiga massakamaa sana sirreessuu jedhee toltuu waa’ee sarbootiin dhahuu jennaan akkana naan jette bakka handhuura keetitii maalis ta’u waan beektu barsiifadhu male ammallee akkanaa jettee akka komand post ejjeennoo dhumaa dubbiin maaf fudhatta naan jette.ilaa dubbiin dubbiitti bahaniim ya jamaa mee dhiisaa dubbiin haa buluu jedhanii abbaan jifaar.egaa irra dedeemnee ilaalaa fixnee galgala keessaa sa’aa 1:00 sarboodhaa kaane gara manaa deemne mana jaraatiin gahee gara manaa galee nagaan buli nagaan buli waliin jenne. guyyaa itti aanu garuu kophaa koo dhukkubsachuu irraa afaan koo keessaa futtaafadheen……….

Kutaa 4ffaa

Egaa guyyaa itti aanu afaan koo keessaa wantan qabu oonnee koo irratti waan dhiibbaa fidaa jiru itti futtaafachuuf murteeffadheen bulee.yeroon murtee sana dabarsu namuma oyiruu ofii qote kooti jedhee hammatun fakkaadha murtee cimaa oonnee duudaadhan dabarsaan bulee garuu ganama wayita harmeen buna nuuf danfiftee ciree baaftee ciree nuu fiddee nyaannee buna keenya dhugnee kaanuu ilmi essuma kootii tokko dhukkubsatee jennaan fuune akka hospitaala geessinu anaaf obboleessa isaaf harmee isaatti himame gurbaan akka tasaa abbaan adduunyaa kana irra hin jiru isaaf obboleessaaf haadha isaatu jiru isaanumaa waliin jiraata.sababuma kanaan anaa isitti guyyaa har’aa waan garaa kootii waan yeroo hunda sammuu koo na madeessaa jiru jaalala dhugaa himachuu sodaatame itti baafachuuf jabaadhee itti urgufadhee dhukkuba ana qofa qabee jira jechaa jiru toltuutis dabarsuuf anaa jedhee dhukkuba kana jalaa dhukkubni gurbaa eessuma kooti kun baase.silaa maal qaba dhukkuba ana irra jiru kana osoo narraa qooddattee isinis dhukkuba hin jirre kana dhukkubsatte maal qaba osoo oonnee koo cabaa kana oonneen isiis cabee jennaan cabaa lamaan walitti fayyifnee.egaa gurbaa geessinee wal’aansaaf hospitaala sarboo geessinee ilaalchifnee qoricha fuuneefii galgala dhufnee mana gallee gurbaa bira bira osoo teenyuu toltuu garaan naaf taa’uu didnaan bilbila bilbileef yeroon bilbiluuf garuu narraa fagoo deemtee jirti adaadaa isii dubbisuuf magaala dannabaa deemtee jirti kana yeroo isiin nati himtu waan isheen lammata hin deebine wayii nati fakkaate ammas ka’ee taa’e waan dhiirti kan biraa osoo an jaalala koo itti hin ibsatin dursa itti ibsatu sirraa qabameen jiraa baayyee nati toltaa waan namni jedhuun nati fakkaata.dhiira ammaa kana ni beektu mitii afaan dammaam arraba isaa nadhii cuuphee dubara jaalala gaafataa hundi akka koo mitii kanaaf shakkiin guddaan na keessatti uumamee halkan sana toltuudhuma qofaa yeroo sadin bilbileef isa dhumaa yeroo salaata subii jechuun sa’aa 10:45 bilbilee jennaan hirriiba irra jirti hiriiba irraa dammaqxee naatee maal nagaa mitii maatiin koo kees nagaa jaraati mitii naan jette anis miira sodaatiin afaan keessa dubbi qaqqabachaa lakkii nagaa isaanitii ati nagaa fayyaa keeti mitii ijoolleen adaadaa keetii si bira jiruu naaf dubbisi naguma gaafachuu barbaadeen asii ammallee hin rafnee raftanittuu jedheen gaaffii hin gaafatamne gaafadhe isheenis nagaa fayyaa isaaniti maal biyya tokko jirraa maal amerikaaf afrikaa seete moo kan galgalli guyyaa biyyi faallaa wal darbinaan hin rafne jettu rafi amma jennaan lakkii boonsaa dhukkubnaan bira jirraa kanaaf tasuma ta’aan jiraa yoon sii bilbile hoo maal qaba jedheetanii toltuu jennaan miira naasuutiin boonsaan maal ta’e baayyee dhukkubaa jennaan lakkii xiqqoo dhukkubaa turee garuu amma homaa hin jedhu jedhee jennaan nan gadda isin bira dhabamuu kootti isaayyuu torban lama ykn guyyaa kudhan turuun koo hin oolu naaf gaaffu maaloo jennaan naasuu duugdaa citee miilatti na bahe telephoona isa dubbataa jirru afurrii koo dhagahamuu didnaan na waamte na waamtee na waamtee dadhabdee cuftee bilbiltee an ammas kaasee heloo jedhee soba isa daangaa hin qabne isa tulluu kilimanjaaroo caccabsee keessa bahu sobuun egale maalan jedhe beektuu charger sirratti kufe kanaaf addaan citeen jedheen lakkii anatu asii sagalee kee dhabee cufee nagaadha miti ati naan jette eyyee nagaa kooti garuu ati nagaadha miti kan kana hunda turtu maaloo kottu maatiin kee siyaadu dafi male mana namaa turuun kun gaarii mitii jedheen gorsa isa bitamee hin argamne gorsuu egale homaa rakkoo hin qabu dhimma guddaadha kanaaf nan tura hamma isiin biyya kanaa deemtutti naan jette.amma dubbiin wal na harkaa dhoofte essa deemuudha?waliin deemuudhaa?enyuu deemuudha?gaaffiin jedhu dhufee sammuu isa jaalala toltuutin dhukkubsate kana ammas dhukkuba itti dabalee rakkinni sammuu kootti akka galchaa xaafii wal xaxee galekaa.amma turee maal jetta?enyuu deema essa deema namni sun jennaan adaaduma kooti iskoolar ship amerikaa deemti kanaaf torban har’aa ykn judha arfan har’aa as irraa xiyyaara yaabbatte deemte naan jette.

Hamman deemutti na bira jiraadhu sin yaadaa naan jette jettee nati himte.keessa kootti maal qaba adaadaan kee akkan si yaadu osoo beektee jechaa ok gaariidha garuu nus baayyee siyaadnaa obbo miidhaksaan guyyaa tokko akka ati biraa baatu hin barbaadanuu jedhee jennaan eyyoo hin barbaadanu garuu dhimmaa maal goona naan jette hayyee nagaan haa deemtu ati immoo nagaan kottu jedheen bilbila koo osoon hin jaallatin quba kootin diimaa tuqee cufee xiqqoo ishee gad-ciisee ganama guyyaa kamisaa sa’aa 3:00tti lafaa ol ka’e gurbaa kinina ajajameef kennee gara manaa deeme harmeef abbaa koo nagaa gaaffee amma immoo dabareen isaani deemaa boonsaa gaafadhaa jedheen isaan ergee ofii mana keessa taa’ee akka nama maatiin irraa dhumee gadduun egale.maalan yaada beektuu toltuun fuula ishee sanaan namatti seeqattee nama dubbifnaan inni jaartii lamaaf sadi qabuyyuu ni arfeeffata isiin immoo kolfaan nama bohaarsuu fi fuula sirrii namatti qabaachuun adduunyaa kana irraa namni akka isii kun jira nati hin fakkaatu.seequun isii nama maraacha ganama yoo sitti baate milkiin waan sii tolu fakkaata wanti hundi guyyaa gammachuu ta’a jettee yaadda egaa nama akkanaa namni bira darba jettu?naam galle dhuma koo osoon of keessaa dubbij na keessatti hafte itti hin ciraa’atin jaalalli dhoksaa kun mataa na baati jedheen yaade,guyyaa lama tureen bilbilee nagaa gaafadhe.yoo torbiitti deemti ta’e guyyaa 6ntu hafee beekaa yoo 14ree ta’e immoo guyyaa 12tu hafee kanas yaa biyyaa naaf hubadhaa.eyyee nagaadha naan jette sagalee didduun hoo hoo maal taate nagaa mitii maal maaltu maal ta’e waan taate naa himi ka’ee dhufuu si dhukkube moo?gaaffii hin jirre isa nama maraachu bitaaf mirga irraan itti fidee jennaan lakkii nagaadhaa ijoollee naannoo kanaatu nati tolaa hin jiranu kanumaaf male naan jette maal siin jette si arrabsitee jennaan lakkii osoo arraba ta’e anuu nan deeffadhaa naan jette,qalbii koo keessatti akka waa gaafatamte hubadheera garaan koo siluma achi deemuu isii kana hin jaallanne cabaan koo kophaadhuma qurxamee bu’uu ta’aa jira jedheen sammuu isa jaalala toltuun hadoode kana keessa naanneesse.ijoolleettin kun maaluma siin jette jennaan lakkii waa biraa mitii hundatu nama haasofsisuu barbaada tokko immoo sin jaalladha “” hin xumurin ilaa waan sitti himaa namoonni naannoo sanatti kanaan dura waan akkanaa jedhanii ofitti nama butanii qalanii oonnee baasanii gudeellaatti gurguruu ati mana keessaa akka gad-hin baane nama sitti dhufu itti hin dubbatin badaadha jedhanii jedheen gorsa jallaa karaa siminii fakkaatu gorsuu egale isinis naatee dhugaa keetii naan jette eyyoo abbaan koo kanaan dura isa inni maqaa dannabaa sana dhahee harmeetti himu dhahaheera kanaafuu namoota akkanaa irraa of eegin jedheen.egaa mala beekanuun bineensa irraa nama hambifatu miti kanaafikaa isiin deemtee akka inni sin jaalladha jedhe isinis sin jaalladha jennaan anii koo essa koo dhaquudha deemeen isaaf isii walitti jaalala gaafadha moo akkamin godha?isinis ok amma kana booda ofan eega naan jette waan sana sirnaan haa raawwattu haa dhiftuu hamma isiin achi teesse homaa hin beekne.egaa nagaan ooli guyyaa gaarii siif haa ta’u jettee bilbila narratti liph goote.anaa bakkuma silaa taa’u nati dhufan jarri keenya hamma turan turanii maal asuma jirta moo?akkam bakka kanaa ka’u dadhabde akkam teessoo koo irra buufattee teessa ?maal siidaadhuma mililik finfinnee keessa buufatee taa’e ka’u wallaale taateem naan jedhee abbaan koo qoosaa isaatiin sammuu keessa na rukute,lakkisaa an illee teessoo kee irraa nan ka’aa garuu teesumichi namatti tola irratti waa qo’ataa ture kanaaf asuma irra ta’e jennaan harmeen dubbii jaallatikaa jarris biyti itti tollaan nurratti siidaa dhaabbatani ka’u wallaalan jette achuma bara dhufaa darbaa keenya keenyaan dacheef dhuka keenya dhugaa jiru gurbaa naan jette.egaa jedhas isin silumaa qoosaa qabnaan hin fixxanuu amma nan bahaa jiraa nagaan turaa jedheen gara alaa kana bahee mana jara toltuu deemee maatii isii gaafadhe fayyummaa jaraa baree takka jara bira taa’e qissaa(qoosaa)kana obbo miidhaksaa waliin taphataa tureen dhinaan gara manaa galee bulee oolee manni nati toluu dhiifnaan gara magaala jimmaa hiriyaa koo dubbisuuf deemuu murteffadhee hiriyaan koo tokko achuma qocii jiraata deemee minabasi yaabadhe teessoo qabadhe bakki nam-tokko hafnaan mucaan durbaa bareedduun tokko cinaa kootiin taa’u dhuftee nagaa na gaafatte afaan oromoo dubbatti anis nagaan(salaamataan)gabbarsuu rabbiiti anis nagaa isii harkaa fuudhe itti deebise asiin namni hin jiru taanaan taa’u barbaadeetani naan jette taa’i bakki duwwaadha jennaan galatomii naan jette homaa miti jedheen dhiise.takka turtee gaazexaa gad-baaftee of irra keessee kan biraa masteti isa jedhan sana dubbisuu egalte an immoo gaazeexaa kana dubbisuu nan jaalla dhiifama kana dubbisuu nan danda’aa jennaan eyyoo fudhi dubbisi naan jette yeroon akkana banee ilaaluu suuraa isii qofa mucaayyoon bareeduma dorgomti modelist isa jedhan sana ijji nama hundaa irra jira yeroon nama gara galee ilaalu hundumtuu osoo cinaa isaanii bakka 109 cittee bira teesse ni hawwu tokko immoo obsuu dadhabee gara olii teessoo irra taa’a jiru irraa ka’e dhufee naaf mallatteessi ati boontuudha mitii sin beekaa dheengadda yeroo miidhaginummaaf dogrgomtee mootu jedheen isiin illee galatomi jettee mallatteessiteef.an immoo gaazexaan kun dhiifamaa waliin kan maaliiti jedheen gaagadhe dorgommii xiqqoo tokko irran ture sanuma moohee jennaam har’a gabaatti gaazexaan baasanii gurguruu egalan naan jette himmm mucayyoom of hin guddiftu of hin tuultu namatti tolti akka toltuu kooti silumaa ijoolleen oromoo oftuulummaam irraa hin toluu edaa kan jedhu sammuu koo keessa taphatte dhuftee.egaa baga milkoofte lammiin ofii waan gaariin milkaahuun nama gammachisa ammas baga milkoofte jennaan amiin atis waan milkooftu hin dhabin naan jettee kaatee garuu wal hin barree wal barnoota gaarii anaan boontuu waaqjiraa naan jedhu dhalattuu ambooti naam jette an illee robsan liban naan jedhu dhalataa oromiyaa jimmaati barataa yuuniversty ambootin jedheen baayyee namatti tola naan jette waa tokko isii hin dinqu anatti ijoollee durba akkamii qaba rabbi jedheen duudaadhuma kana ofiin gungumee dubbadhe.osoo jennuu konkolaataan jimmaam geesee jennaan bakkan bu’uu barbaadutti bu’uu oggaan jedhu isiin illee buutee irbaata nyaachuuf konkolaataa keessaa xoph lafatti jette.egaa jedhi jedhi wal argina acounti fb koo robsan liban galgalo jedhii seeni jennaan bilbila kee as kenni nama gaarii wayiti bilbileen yeroo barbaaddetti si dubbisaa yeroo boqonnaa kee fixxe barnootatti deebitus obboleessa koo barnoota irra jiruun wal si barsiisas wal cimsituu naan jette hayyee jedhee kenneefi anaa bilbila giphii kootti deeffataa jiruu toltuun bilbila narratti iyyisiftekaa wayyoo nan gammadeem dhugaa asumaan dhiifama bilbila kaasuun qabaa jedheen kaase dubbadhe nagaa gaafadhe akkam jirta hedduun siyaade roobii keenyaa naan jette an illee baayyeen siyaade yoom deemaatti adaadaan kee hin geenyee akkam torbiin guyyaam kudhan waggaa kudhan ta’e jennaan deemaatti guddaa deemaatti boriif iftaan qofan as oola naan jette an immoo amma jimmaan hiriyaa koo biran deemuuf kunoo manatti ol seenaan jira qocii gaheera amman jedheen ok ol seeni naaf dubbisi naan jette hayyee jedhee oggaan as garagaluu mucayyoon sun ni dhaabbatti an waan deemten se’a namni adduunyaan arguuf barbaadu dhaabbatee nagaatti siin hin jennee jedhee sa’aa meeqa hojii kooti jedhee nama eega.hoo hoo hin deemnee ati dhiifama guddaa bilbila qabeetanii jennaan homaa rakkoo hin qabu osoo irbaata na waliin nyaattee hoo naan jette yoom?amma kophaa koon jira ijoolleen mana jiru isaan waamutti naan taane dhokadheen saprise irraan bahaa jira naan jette kanaafuu irbaata as hoteela yordanosi waliin nyaannee jennaan galta jettee ok jedhee achumaan mucayyoo kanaa waliin deemnee nyaannee dhugnee kafaltii irratti wal dhabnekaa anatu kaffalaa anatu kaffalaa achumaan dhagaa gurraacha taate jennaan dhiise ishee kaffalte achii baanee nagaatti nagaatti waliin jenne kara manaa deemte anis gara manaa deemaa osoon sagal duuka mil’adhu silaa..

Kutaa 5ffaa

Silaa guyyaan du’aa namaaf beekama ta’ee silaa guyyaa kanan du’an ture.mucaa nagaan na biraa baate osoon hamma isiin lixxuu karaa sirrii irraa achi isii gorsisuu osoon duukaa mil’adhuu silaa konkolaataan fe’umsaa tokko na macaraksee darba ture.akka nama dudduubbatti deebisee hidhame achi ilaaluu qofan ta’e bareeduma fuulduraan arge sana dudduubbaan hoo laata isa jedhun of keessatti yaadee laata?egaa cafallaqamuun koos harka waaqayyoo jiraa anas isumatu na uumee guyyaan geenyaan male as irraa hin deemu kanaaf inni na olcheera.akkan itti hafe immoo akkam ture beektuu an osoon boontuu duuka ilaaluu deemaa karaa walakkaa gahe konkolaataan dudduubba karan ilaalaa hin jirre irraa nati dhufe an argaa hin jiru walakkuma kanaan toltuun bilbila koo narratti iyyisifte yeroon dhaabbadhe kaasuuf ol fuudhu konkolaataan dhufee narraan dabee darbe na arrabsaa waan fedhe afaanicha jaraatiin naan jedhaa.akkana naan jedhe shufeertichi mataa as baafatee”machem ibdoch menged lay new mimotaw”naan jedhe himmm osoon afaan isaa beekee maaltu barnootan barataaru na ficcisiisa kutaa 8 torbattis bakka digiriin oolu oolaa jirani hoo jarri iskoolar shipps taatu waan feete nuun tokko hin deemanu gosummaan mandhee sammuu isaanii keessatti ijaarrattee tokko gad-qabdee tokko ol kaaftii hooti.innan jedhu silaa ta’e warra afaan arrabsoo kana hiiku maaf nuun qacarre silaa galii yoo ta’e mawaacoof gibira lafa keenyaayyuu gabbaraa jirra hoo kanaaf immoo mawaacoon gahaadha sanuma itti hin kennanuu karaa gubbaa dhaabbatee nuuf haa hiikuu isa jedhun sammuu koo keessatti yaade ofumaan dubbadhe karatti suuta qaxxaamureen bilbila oggaan ol fuudhu an cufeen jiran se’aa banaadha,naasuudhaan birr jedhee heloo toltuu akkam nagaa fayyaa keetii maal nagaa miti jennaan ati nagaadha ijoollee bira geesse?maaf bilbila bantee narratti dhiifta naan jette lakkii karaan qaxxaamuraa ture kanumaafin jedheen ok haa ta’u boru adaadaan ni deemtii yoon qaqqabe nan dhufaa yoon hin qaqqabne immoo wixata isin biran jiraa naan jette.nati tola kottu anis mukaaheen ijoollee bira dhufee silaa hin dhufuu jimmaan magaalaa daftee akka dhuftuuf carraaqi mee jedheen bilbila irratti cufuuf nagaan buli jedheen gaggeesseen hayyee nagaan buli naan jettee bilbila cufatte an illee manan deemaaru gahee balbala rukutee narraa intalti tokko hiriyaa gurbaa tokko mana bantee ol seenee jara ijoollee jara dhiiraa gaafannaan filmi ilaaluu deemani naan jette,namni biraa mana kana keessa hin jiruu jennaan eyyoo namni tokko hin jiru naan jette garuu namni jira nama kana enyuun akka ta’e hin barre””hiriyaa isii essa akka jiru gaaffe innis mana filmii gurbaa sanaa waliin deeme naan jette baayyee wal jaallatu turan jaalala isaanii sana irratti inaafna turre kanaan dura garuu amma tola hin fudhachisuu akkan arguu ka’aa jirutti…

Egaa gabaabumatti ilmi namaa yoo jaallate achi irraa jaallatame booda jaalalli sun burkutaahuun akka jiru naaf galaa dhufe.jaalalli tolaan tola jaalalli qarshiin bitamnaan namatti hin tolu booda isaa qarshii hantuutni qabe ta’a.jaalalli badhaasa rabbiiti itti hin boonin itti hin gaddin yoo dhabdes rabbiin walitti hin bu’in kan jettu gorsituun tokko sammuu koo waliin dhoofti…

Taa’ee ol ka’e ijoolleen dhufuu didnaan bilbilee manan jiraa jennaan dhufaarra fixuu kaanee naan jedhan diraamaa wayiitu haaraan dhufe ” Eelaa”isa daawwataa jiru dhuguma barichis eelaadha dubbiin jaalallis eelaa ta’e bara kana jedhee ofiin dubbataa ka’e ilkaan rigachuu na barbaachifnaan ka’ee mana qulqullinaa seenuu an rigaa koo irraanfadheen ol seenee oggaan isan fudha jedhee gad-bahu tokko inni qerxemmaan isaa ogdii walakkaa dhaabbatee intala kanaan nagaatti jedha dafii bahi inni sun hiriyaa isaatii amma mana fincaanii seenee gad-nuti bahaa diqqoo dafii jettee sarditiin nagaatti jedhee utaalee bahe.an garuu isaanuma dudduubban dhaabbataa jira jarri nan argine inni utaalaa figaa bahee karaa irratti konkolaataan tokko bakka meeqaatamatti ciree darbe balaan gaafa nama barbaadu nama jalaa hin deebi’uum yaa jamaa.achumaan karaa irra waa hin jiru ture konkolaataan akkuma dhoofteen karaa isii qabattee badde ijoolleen keenya mana filmiitii dhufaa karaa irratti arganii kurriffatanii nama itti waamanii hospitaalaan gahan halkan keessaa sa’aatiin. Sa’aa 5:45 ta’eera.maaf dhufuu didde ijoolleen jedhee ammas bilbileefi jennaan balaa konkolaataatu gurbaa ija koof haaraa wayii dhoofnaan karaa irraa arginee mana haakimaa geessinee achitti qarshiin na qaqqabi hamma maatii itti argamutti waan qabuun gargaaruun dirqama keenyaa naan jedhe.caaltuun birriin dheengadda sitti kenne robsanitti kenni naaf fidee haa dhufuu jennaan an illee sii waliin deema naan jette.an gurbaa sila fuula isaas waa hundumaa isaa argeen jira naannoo sanaa miti naannoo biraatii dhufee dhufee sinidduun waa hin didduu tutuqee baha hiimmmm deemne mana hospitaalaa geenyee birrii ana harkaas haadha manaa tolaa harkaas fuunee waa hundaa goonee.yeroon booda bakkuma inni dhahamen ilaala jedhee itti siquu gurbaa sila mana nu seene sana an illee baayyee gaddee hojii rabbiiti immoo dinqisifadhe baayyeen ajaa’ibe waaqa tokkicha kadheef inni si uume siif haa dhiisu beektee hin raawwannee ammas inni siif haa dhiisu jedheen waaqa kadheef.achumaan ijoolleen jarri sun lamaan isan gaddu arganii maaf gadditaa jechuun gurbaa kana duraan beekta moo naan jedhan tasa rifatanii lakkisaa hin beekuu garuu guyyaa tokko waanan karuma irratti argen se’an jedheen.amma isiinis bakkee irra ta’aa turtee nu hundinuu wal bira jirraa fiigaa ol seente nama biraa seetee yeroo isiin ilaaluuf as gara keenya as dhuftuu gurbaan gurbaa isiin wal beeku isa sila isiin saroobdee dhungaattu turte sana gurbaan.naatee fagagdee waan jettu wallaaltee oggaa isiin ija keessa na ilaaltu ijaan lafa qabeen bira dabarfadhe….

An arguu koof dhiisuu koo baruu jettee hospitaalatti maal gurbaani hin hafnee nama gaddisisa dhugaa”baayyee nama gadisisaam rabbi haa fayyisu ijoollee naannoo kamiiti laata ni beektaa jennaan waaq anoo hin beekuu wayyoo garaa nama nyaata naan jette,nyaachuu garaa nama nyaataa tokko tokko osoo as jiraatanii oonneeyyuu nyaachuu hin dhiisu waaqni isa haa maaruu jedheen deemee taa’e ijoolleen sun illee dhufani halkan sanbata xiqqaa(xinnaa)amma osoo yeroo gaarii hin dabarsin sa’aa 9:00 guute nuti hospitaala jirra ijoolle ofitti waamee waraqaa enyummaa fuudhee maatii isaa akka barbaannu wal marii goonee.bilbila isaa harkaa fuunee maqaa abbaaf haadhaa isa jedhu obboleettii kan jedhu barbaannee akka tasaa obboleettii tokko argine itti bilbillee obboleessi kee hospitaala jiraa dafii qaqqabadhu jennaan hundumtuu dhufani borontamuu limmuun irraa.ijoolleen nati gatanii galani an kophaa koo achi bulee gurbaa sana bira osoon taa’u guyyaan guddaan itti ifnaan sa’aan 4:00 guutnaan maatiin akka jiruun mucaa gaaffii dhufani maqaa gaafatanii ol seenanii jedhan ol seenuu jennaan ammaaf ala nu turaa jennaan dhufanii cinaa(bukkee)kootin ta’anii bohan haati hin boohinaa kun wama jiruu dabarsaa rabbiiti jedhee jennaan ol ka’ani nati maratan haatii…booda turanii ati immoo enyuun fidde atis obboleessa keetii jennaan eyyee akka tasaa gurbaa keessanii dhahamee karaa irra ciisuu obboleessi koo argee fidnaan isa galchee ofii as bira bule male waa mana keessaa waa hin taane jennaan abbaaf haati fallii nun qabin jedhanii bohanii maratanii gilindisanii dachee kana dhiphisan iyyaan.amma dhuftanittuu nin gala anis booda yoo mana aara galfii barbaaddan manni keenya kutaan tokko duwwaadha dhufeen isin fuudha hamma inni itti wayyaahutti as nu bira jiraachuu dandeessuu homaa hin yaaddahinaa ni fayyaa mucaan keessanis jedheenii xiqqoo tasgabeessee biraa gara manaa gale.

Yeroon galu Tolaan koo gowwaan koo waa tokko kan garaan duwwaa jaartii isaa waliin sirnaan ciisaa natu deemee hirriiba kaasee ciree nyaannaa ijoollee garaan nu beelahee jiraa ammallee hin rafaattanii an ammallee waa tokko gad-hin ciifnee jedheen isaan sadanuu lafaa kaase .tokko inni sayid jedhamu siluma reefuma ka’e kiitaaba tokko fuudhe dubbisaa jira inni siluma jaalallee hin qabu.caaltuunis kaatee waa nuuf gootee sagal sagal akka hattu ija waliin dhahaa sagaltama hattee na ilaalaa nyaannee buna dhugnee anaa ta’aa jiruu bontuun naa bilbiltee har’a si arguu nan danda’aa bakka ta’e wayii waliin deemnaa naan jette yoo naaf mijate sittan himaa rakkoo hin qabu ati nagumaa miti jedheen gaaffe eyyee nagaadha maalin ta’a jetteeti qu’annaan akkam?naan jette.qu’annaan akka gaariitti deemaa jira wantoota haara waan baayye argaarra kun bu’aa qorannaa fi qu’annaa keenyaati jedheen itti qoosaan .gaariidha wayta sa’aa 10:00naaf bilbili dandeessu isaa gaditi naan jette ok jedheen bilbila isii irratti cufee as deebi’e,enyuunnii naan jette caaltuun haati shan qabee toltuudha moo enyuu naan jette?lakkii toltuu mitii boontuu hiriyaa koo tokko intala amboo kan yeroo ammaa as jirtu jedhee jennaan wayiii ati toltuu irratti ammas kan biraa baafataattaa naan jette lakkii an hanna hin beekuu osoon jaalladhe tokkuman jaallaa jennaan dubbiin tolaa fi sayid gurbaa jedhamu sana harkaa bade.yeroo hunda haasaan kee waa of keessa qabaa maal dubbatta naan jedhe sayid lakkii osoon jaalladhe tokkoon jaallaa lama hin jaalluu kanumaafan jedhe jedhe ka’een.waa wayiin isinitti himaa gurra naaf ergisaa jedhee jara waa’ee toltuu itti himuuf oggaan jedhuu caaltuun gidduun galtee isa sana dhageeseettaa naan jette anaan.waanan dhagahef waan ijaan arge hundumaa isinittan himaa na dhagahaa hundumti keessan jennaan ammas isa mucaan jara soorsaa taate hin dhageenye taanaan dhugumaatti fagoo nurraa jirta naan jette.maal ati hoo fursaa kennaafi hin jirtuu akkamitti nuti hima me al tokko yeroo isaa kennaa nuti haa himuu jedhe tolaan.eyee isaaf kenninaa me nuti himikaa jedhe sayid ,yeroo kana isiin kophaatti haftekaa namni gurra nati kennaa jiraam nuti himiidhaa an waa’ee isii dubataa hin jiruum isin garuu waa’ee isii nu argeeraa isa jedhu shakkii qabduuf garaan borcamaara.ilaa yaa jarana gurbaan sunii baayyee…..jedhee anaa afaan kootii hin fixinii midhameera silaa hundi keenya bira jiraachuu qabnaa nuun jette dubbiin himuuf ka’aaru keessa beektonnii dursanii nuuf himaaruu jedheen kkkkkk caaltuttiin kun jabduudha saayikolojist akka barattu galmeessinaan jennaan kolfanii maraatanii isinis kolfitee hashaqxee.egaa gammachuun guddaan sitti dhagahamus dubbiin baraa baraa waliin deemaa ollaan bitaa mirgaa gurraaf ija qabaa of eggannon baayyee barbaachisadha of haa egnu hundumti keenya jedhe jennaan eyye of eguun barbaachisaadha nuti ille sa’aa male bakke naanna’u irra of egna jedhe tolaan.

Egaa caaltuun dubbii kootiin ijji isii lafa keesaa ol hin kaane dhabamte jennaan waamee itti iyyee naasisee lafaa ol kaase.maal maal taatee yaadaan badda jennaan maatii koon yaade jette deemte hin argituu bilbilli jiraa hin bilbiltuufii jiruun akka barbaadde hoo bara kana as teessee nagaa fayyaa gaafattaan jedheen dhuguma jette nan bilbilaaf jettee kaardii deemtee fiddee guuttee bilbiltee nagaa fayyaa ta’uu bartee sobdee amma aara galfadhe jarri keenya fayyaa nagaa isaaniiti nuun jette nuhii taa’e wama ta’e waliin haasofnee taphataa jiruu toltuun adaadaa isii gaggeessitee manatti deebi’aa naa bilbilte deemteetti har’a dhufaa hin jiruu boruu subiin nan dhufa naan jette.hayyee yeroo dhuftu sarbootti hin bu’in asitti bu’i mana jara tolaa biratti waliin gara manaa gallaa jedhee jennaan silaa jimmaan tasa jaallatti hayyee jettee nati cufte.amma guyyaan guddaa sa’a 10: guutte waan boontuun naan jette yaadadhe bilbileef gara hospitaala dudduubbeetti kottu nan jette .anis manaa kahee ijoolle keenya fuudhe hospitaala deemee maatii gurbaatiin wal barsiisee booda ta’us amma fuudhaa galaa kutaa isa achi aanuu keessa haa jiraatanuu amuma harmee isaa fuudhaa galaa jennaan ijoolleen tokko achitti hafanii tokko haadha gurbaa fuudhee gale dadhabanii jiranii haa rafanuu waan nyaatanu kennaafi jedheen ofii kootii beellama sana deemee.oggaan deemuu ni dhaabatti boontuum suuqii guddaa tokko bira osoon barbaadu dura na argitee na waamte yeroon gara galuu ni dhaabbatti wanti bareeddun bakkalcha barii fakkaattu wayii.oh nagaa keetii akkam jirta jedhee dubbisee an nagaa kooti kottu mana tokko naaf ilaaltaa mana hucuu aadaa oromoo bareedaa banachuu barbaadeetanii naan jette ok meerree mana kam barbaadda?abbaan manaa hoo isa kam?jennaan tokko kan taa’u tokko nati agarsiifte…isiin walii galaniiru inni isitti fayadamuf male irraa waa nyaachuuf male horii irraa fudhee rakkoo cimaa keessa waa biraatiin seenuuf male abbaan manichaa finfinnee jiraayyuu oggaa qoradhe irra gahu.egaa namicha dubbisee manni kee gaariidhaa jennaan eyyoo baayye gaariidha keessoon isaas meeshaa guutuu qaba kanaan dura itti banamuu ka’e dhiise waa tokko rakkoo hin qabu amma qabdii kennatii qulfiin isinii fidaa jedhe homaa rakkoo hin qabu hoodhu horii nan kennaa amma jettee horii gad-baasuu jennaan dhiisi birrii isa na biraan itti kennaa jedhen isii ijaan rukute…

Ok itti kenni booda wal argaatii naam jette achumaan bilbila isa harkaa fudhee wal jijjiree wal biraa baane nagaatti nagaatti waliin jenne .inni gara biraa bahee nu lamaan wal fuunee gara biraa baane.osoo deemnuu maaf didde qarshii isaa itti kennuu naan jette turtee kaatee lakki namicha duuba isaa qorachuun barbaadaa yoo horii kee fuudhee dhabame hoo kee fuudhee dhabamuu irraa koo fuudhe yoo dhabame nan qabaa namicha jennaan…dhugaa nama ajaa’ibda uumama kee hundan ajaa’ibsifadha namni ammaa of jaallataa qofaa ati immoo of dhiiftee namaaf yaadda jiruu koo hunda keessatti hiriyaan akkanaa na qunnamee hin beeku hiriyaan si jaallattee bultii si waliin goote ebbifamtee uumamtee waaqa uumaa biraas siin badhaafamte naan jettee koobii guddaa irra na keesse…qoosaa jaallatta qoosaan kee hin dhumuum yaa boontuu jedheen dhiise waa biraatti seenee kana hunda hinuma deemna deemsa gabaabdu wayii..achumaan yaadadhe ollaa mana sanaatti bilbilee abbaa mana sanaa gaaffee akka finfinnee jiraatu fi akka manni sun immoo itti kenname naaf hime….egaa gaariidha bilbila nama abbaa mana sanaa naa kennu dandeessaa jennaan eeyyoo jedhee naaf kennee..anis bilbilee mana isaa akkan mucaa kanaa barbaadu irraa baree nama inni itti kennee gaafannaan suuqii akkanaa akkanaa deemii gaaff naan jedhe….ok jedheen boontuu of biraa gaggeesse gara manaa galtee lafti halkan taanaan an illee gara manaatti osoon hin galin hospitaala deemee gurbaa sana gaaffee abbaa isaa obboleetti fuudhee gara manaa galee hundumtuu akka mana isaanitti jiraataa dhufanii gurbaa isaanii bira oolaa ijoollee keenyaanis wal baranii bulanii nus bulle ganama kaanee ciree nyaanne buna dhugnee…Osoo teenyuu toltuun naaf bilbiltee essa jirta kunoo mooraatti ol seenaan jiraa naan jette kottu buna dhugnee ta’aa jirraa jennaan achumaan ulaa rukkuttee ol seente ijoolleetti marattee dubbiftee hundumaayyuu dubbiftee.isaan kunoo eesaa jettee nu gaafatte waan uumame hundaayyuu itti himnee kaanee hospitaala deemnee gaafattee achii oggaan bahu mana boontuu ilaaluuf kara qocii sana deeme namicha dubbiseen gaafadhe naaf banee ilaalee keessoon isaa baayyee bareedaa waa hundumaa walii mallatteessuuf boontuu waame achi dhaabbadhee.achumaan dhufte guyyaa irraa sa’aa 6:00 guutee jiraa yeroo dhuftuu toltuunis boontuunis birillee faffakkaatu an lama gidduun dhaabbadhakaa.achumaan isiin kun jaalallee keetii an boontuun jedhama jettee toltuu harka fuute anus toltuun jedhama jettee si nagaa wal gaafatani..ammas irra deebitee akkuma amala keetii hiriyaa gaarii qabda namatti tolta si arguu kootti nan gammada wal barnoota gaarii toltuu jette “toltuu” galatomii waan gammaddu hin dhabin jetteen…kanuma irraa ka’uun boontuudhaan mana namichaa abbaa qe’eetan bilbilee nanni inni sun ni sobaa kunoo isa kana wakiliin kan mana qabee jiru jennaan inni sun na nyaachuuf ture situ na hambise galatomii jettee..toltuu jaallee keetu na hambise bineensa cimaa irraa jennaan saalfattee bar robsan waliin hiriyaa waliin dhalanneedham jette keessooti isinis jaalallee koo seetee laata bontuu?isa waliin dhalatantuu caalaa aarii isaa beektaa obsa isaa beekta waa sin dararuu bakka manni tokko irra dhaabbatu dhaabbatee akka siidaa mililik isa finfinnee keessaa ni socho’aa sammuun waa yaadaa kunoo jettee dubartiin lamaan wal harkaa na ciratti….toltuun akkana jette egaa akka mootolee OPDO fuula bitachuuf nan sossobin male jiruun jalaa waliin ol kaane ni bareedaam wal yaannaa booda nama wal nyaatu rabbi nun godhin jette nan qoose sitti hin dhagahamin naan jette…dubbii dhaabaa mee jedhee namicha waamee mana walii mallatessanii horii qabdii qofa fiddee dhufte isiin ammallee jette guutuu kaffalii ilaa hoo furtuu jedhee kenne wayyoo anoo horii guutuu hin fidnee jennaan na bira jira boru naa kennitaa ammaaf natu kennaa yoo dhabame hin dhiphatin jedheen qarshii baasee kenneefi furtuu fudhattee waliin baane osoo deemnuu ijoolleen lamaan illee wal jaallatanii wal irraa qabamani ana caalaa…….ani kee lafatti hafte moo akkamre deemnee laaqana nyaannee waliin baanee isii gaggessinee nuti immoo gara mana keenyaa dhufne….toltuu oooooo gallu moo bullu?robsan oooo gara manaa deemnu moo asitti hafnu himmmm gaaffi irratti gaaffii nati kaaftii kun jedheen hin gallu gurbaan kun fayyuu qaba fayyee jennaan galla homaa hin rakkisuuti jedheen gaaffii isa akka karaa siminii jajjallatu sirreesse toltuun illee baayyee gammadde egaa amma maal goona beektuu kottaa deemnee kotaa gamaa teenyee walumaan haasofnaa baayyeen isin yaadee jettee hundumti keenya kaanee kotaa biraa deemne waluma osoo arrabsinee taphannuu yeroon ol siqnaan irbaata nan tolcha har’a jettee waan irbaataaf ta’u filachuun ka’ame an foon jennaan tolaan marqaa jedhe ,sayid rafuunis haa jiraatu osoo argamee godarree isa dur mana keessanii nyaannu tokko jennaan isa harmee bira deemi jettee itti kolfite hin jiru jechuu barbaaddeeti….egaa anaaf immoo foon ta’e ittoo isaa walin goonee shorbaa jaraaf immoo biratti goonee biddeenaan nyaanna jettee ofumaa fiddee ofumaa murteessite ol kaate deemtee hojjettee irbaata sa’aan 4: guutnaan gad-fiddee nyaanne shorbaa jarris dhuganii bunni ammas danfe dhugamee osoo hashaqanuu quufanii rafanii nus rafnee…aniis sayid wal bira mucaa isiin obboleettii gurbaaf toltuun wal bira rafanii hirribaa siluma daftee kaati toltuun ammas kaate osoo nu rafnuu ciree waa hundaa gootee jara sanas kaafte nu hundattuu dhufte nuti iyyitee lafaa nu kaafte kaanee fuula dhiqannee mana fincaanii seennee dhufnee nyaata nyaannee buna dhugnee osoodhuma walumaan teenyee haasofnuu maatin gurbaa bira deemuuf ol ka’anii deeman wal fuudhanii gurbaannis gaarii jira fayyaa jira…nu qofatu deema male caaltuun hin argitu isiin gaafa duraan ala deemtee hin argine.amma mucaan fayyee jira gara manaa fuutanii deemuu dandeessu jennaan gurbaan hin beeku nu enyuun akka taane manichis isa kam akka ta’e hin beeku fuunee dhufne yeroo dhufee manicha arguu baayyee nahe abshir si dhiisaatii jedheen ol seensisee cibsee…..akka tasaa immoo tolaafi caaltuun maatii caatuu arguuf deemaniiru torban tokko ni turu nuti himanii bahani achumaan gurbaan haqqii isaa dubbachuu jalqabee maqaa caaltuu caaltuutti hin beeku burtukaan jettee mucaa janajante isiin abbaa manaa hin qabu jettee janajante kana immoo anaaf toltuuf sayiditti hima inni akkan waa hundaa arge quba hin qabu waan jiru guutuu isaa nuti himee guyyaa sana akka mucatti mana akkanaa keessatti wal argee ka’e namni wayii dhufnaan hiriyaa abbaa manaa kootiti dafii bahi naan jette jedhee seenaa isaa himuu jalqabe an abbaa manaa qabaachuu isii yeroo sanan bare baayyeen muufadhe durbi akkanaa edaa jedheen….

itti fufa….

Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa