HAMMACHIISA DABE kutaa 3ffaa-Utubaa Leeqaa’tiin

Hammachiisa Dabe -Kutaa sadaffaa

….Geerarsi Jireenyaa gurra nurraa bitee utuu dhaabbannee dhageeffannuu,ana Kitilaaf,Adulaatti balballi mana barumsaa cufame,utuu dhaabbannuu utuu haala Jireenyaa hordofnuu ijoolleenhiriiranii faaruun alaabaan yaabbatee yeroon seenan dhumatee mooraa cufee ol deebi’e Waardiyyaan mana barumsichaa,yoo rifaatuun galagallee Ilaallu kellaan cufameera,nii fiigne yoo geenyellee dhibnellee qosoqosnellee “sa’atii kabaji”kabaji jechuun ala humaa nuu hin deebifne,nii dhaabbanne erga wayiiti tokko gubneen booda akka seennuuf dhufanii nurraa saaqan,kan duraarra yaaddoon nutti gale barsiisa keenya isa darbatamaa sanatu dhahichasaa akka harree kan utuu hin ilaallatin xiqqaa guddaa wal qixa rukutuuf hudduun nu sirbuu
eegale,…
Barsiisa Wandimaagenyi Siisay barsiisaa keenya kutaa tokkoo ture,hojii barsiisummaa cinatti warra gandaaf warra aanaa keessaas qaba silaa bara keenya yookan waan ittiin eebbifamte dhiiftee hojii biraa dalaguu,yoo afaaniif fira qabattemmoo bakka nama sadii feetu nama kudha tokkoo buutee dalaguu aadeffatamaadha,Wandimnaagenyi barattoota hedduu itti roorrisee itti dhaadatee reebee rukutee,ildiimee mana barumsaarraa kuchisiiseera.Nus carraan keenya har’aa akkas ta’uu malti egaa dirqamaa gara daree keenyatti Adulaa fi hiriyoota dareekoo hedduu waliin qajeelle….
…Akkuma balbala rurrukunneen dhufee yoo balbala saaqu nu ilaalee”Eessaa deemtu?sa’atiin barnootaa yeroo kanaa?”jedhe ija babaasaa…anaan qorra,fixeensa birraa kan muujjaarraa akka bokkaa utuu nutti roobuu,millaa hanga mataatti qaamaaf kittaa keenya doollesse utuu hin taane,naasuu sodaa ija barsiisaa Wandimmageeny akka nama dhibee busaan qabamee na hollachiise ,na kirkirse kirkirsa naasuu
muddama muddama ariitiif dingata namarra baatu….
….”Kitilaa,Adulaa isin diddan mitii ijoollummaan waan hadhahaa sammuutti baattani deemtu ijoollee maa balleessitu ofii keessanii keessaa galtan silaa”jedhee nu ori’e ijjisaa har’aa nutti ija Qeerransaa fakkaate dhugumaan hunda qaamasaan nutti dallaneera,”seeni ol”nii seenne,hundi keenya akka fuldura ijoollee gugguufnee milla keenya bargaanfannee bakkeerraa miila gidduu dabarsinee akka gurra keenya qabannu nu ajaje,giddi gadi jennee akka ajajasaa taasifne,nuun achitti dhiisee barnoota Herregaa barsiisuu eegale,…
..erga wayiita Herregaa barsiisee xumuree yoo nutti deebi’ee nu ilaalu hundi keenya dafqa asii gadi xuruursina miilli keenya akka hin sochoosne waan nuun jedhameef dhaabbachuu dadhabee kirkira,hundi
keenya ijji bakkeetti babahee raacha laga dindilaa nu fakkeeseera,…. …”gadi dhiisa dhaabbadha” jedhe nii
dhaabbanne,”jilbeenfadhaa”jechuun adaba itti aanutti nu dabarsee kitaaba Herregaa teessoo fuldurasaarra kahatee wayitii Hawwaasaa
geenyaan hawwaasa nu barsiisuu eegale…. …Uutuu jilbeenfannuu daqiiqaan 40,Dhume hunduu jiraachuu keenya jeessatti komachaa,haaloo kuufachaa jilbeenfannee rom’uu eegalle,gidduutti obsa dhabdee mucaan durbaa tokko nu bukkeetii,Fincaan of keessa gadi lakkiste,utuu hin turin shinshinishee kan fixeensi birraa jalasaa biyyoon wal fakkeesse keessan dhohee akka burqituu gadi burquu eegale,lishoorra bu’uuf lola’uun takkaa ta’e,yoo kana barataan fuuldura taa’u tokko argee uuuuuuuuuu,jechuu eegale yoo kana barsiisaan isa barreessu dhiisee mil’ate dareen hunduu jeeqee huursuu eegale nii iyyan huuuu huuuuuuu jedhan waan iyyamu yeroo murasaaf utuu adda hin baafatin isa quba itti qabanii iyyan argee,ijolleen akka hin iyyineef dhorke hunda ijoolleef konnonaa harka aboottifatee asi gadi qofa’e,”utuu jiruu Wandimnaageny ,Hin jiru
nageenyi,Takkaalenyi galataa foon saree qalata”bara sana hamminasaaniif barattoonni akkas jechaa turan,
….Erga barataan daree jeeqee booda hunda qoqoffa’ee hanga teessoo gachisiisuu ka’utti rukutee tasgabeessee nutti deebi’e,mucaa durbaa sana mucaa akka hagadaa takkaa yoo kabalu bitintirsee girgiddaatti rukute,hunduu hidhii xuuxnee gadda keenya ibsanne,kan hidhiif ilkaan nyaatus hin dhibne,harka lamaan wal harkaa fuudhee Kakkabaleee,Sarartuusaatiin hunda keenya rukutuu eegale,yaa rukuttaa
sarartuu!Barruu hamma nu luqqa’utti barruu keenya itti qabnee akka nama boqqolloo kadhatuu rurrukuchiifne,Erga barruu nu diimessee booda qalama,Toppi jedhamtu burree miidhagduu amala laastikaa qabdu narkaa fuudhee jalqaba qubakoo shanan goorroo ittiin dhahuun qubakoo walitti qabe,’aa’aa maaloo nan cabekaa’jedheen iyye humaa natti jabeesse achuma dhaabadheen imimmaan dhaanquu dhaanquun gadi roobse,harqeen bohe,nan mankaraare humaa hamma suusiisaa bahutti callisee na ilaale….utuu nu kunaanuu boqonnaan gahe,… …barnoota reebicha nuu kenna isaan garuu kan ramadan barnoota sammuu akka nuuf laatu akka nu qaruuf ture hunduu afaan irraa
haasahame hojiin waan biraati…

…Huuuuuuu Huuuuuuuu haadha Fincaanii huuuuuuuu iyya barattootaa kan beekuuf huursi ijoollee ifa ta’a yoo kana teessuma dhorkanii barattuu fincoofte sanatti marsanii iyyuu jalqaban,fiignaan diikaa
fiigan har’a hundi barataa Jireenyaa dagatee dhimnasheetti goree of bohaarsuuf hanga fagaarri xarsa’uu ka’utti beekaaf wal’aalaan kolfaan dabaala,itti iyyinee caraanu eegalle,namni gaddeef dhibullee
hiriyaankoo Adulaan aaree kulkulfate”Ati utuu beektuu rakkooshee utuu hubattuu barataa waliin tatarsaataa?Maal ati jufunfilli namaa?maaf waa siif hin galu?”naan jedhee na lole.. …Barattuun itti kolfan obsa gaafa dhorkatan karaa mana Fincaanii cabsitee baddee galte….kanumaan dhukkubni qabee bultii 7,booda lubbuun dabarte…
…..Haala kanaan utuu Nu gidirsuu Wandimmaagenyi kutaa shanii hanga saddeetii seene barnoota lamummaaf amala gaarii barsiisuu itti fufe utuu hin turin waggaa muraasa booda kaabinee aanaa ta’ee
muudame,barataa gadi quucarsuun dandeettiikeen ala akka aangoo harka namaa galchu isarraa baranii barsiisonni hedduun daandii Wandimmaagenyirra kaachuu eegalan… …Waan hundaa injifadhee damdamadhee barataa kutaa shanii ta’een jira,anis Adulaanis,waggaa waggaatti utuu nu adabanii waggaa lamas tokkos mana barnootarraa nu dhorkaa ani kutaa shan inni kutaa torba hiriyoonni keenya waliin mana barumsaa seenne kutaa sagal geenyee jirra,Anis Adulaanis gumii hogbarruu keessaa miseensa akkasuma
qooddataa sagantaa gumichaa taanee dalaguu eegalle Adulaan asoosamoota gaggabaaboo hiriirarratti dhiyeessuu itti fufee jira,seenessa yoo seenessu gurra nama hedduu hawwata sagaleef haala
seenessaan Asoosaa jabaa fakkaata,umuriin isaa haa xiqqaatu malee asoosamoota hawwatoof diraamaa hawwaasa keenya qaru hedduu nu hojjechiiseera,Nan yaadadha asoosamasaa kan”Olyaabiigadbuusi mootummaaabbaa biyyaa”jedhuuf…..

Utubaa Leeqaa

Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa