Hammachiisa Dabe—Kalaqa Afoolaan Walmake-Kutaa 2ffaa-Utubaa Leeqaa ‘tiin

Hammachiisa Dabe

…..Ganamaan Cireekoo nyaadheen,boorsaa barruulee kan keeshaarraa abbaankoo Limmoon naaf hodhe keessa Kitaabaaf Qalama meeshaalee barnoota hunda itti naqadheen mana barumsaatti kubbaakoo harkatti qabadhee imale,ollaakootii hiriyootakoo waameen karaarraa kubbaa moofaarra toche kan kaalsii ciccitaarraa feestaalaan udumamtee dhiitoftee dhohuu kaatu dhiitaa taphaan hanga mana barumsaatti qajeelle…..

Akkuma mana barumsaatti dhiyaanneen Jireenyaa of fuula duratti arginee isatti takka qoosnee darbuuf adeemne…..Jireenyaan har’a akka duraa miti ba’aa dugdatti baatu hunda waan garaatti naqe fakkaata,uffanni qomaa tullaa moofaa kuusaa feestaalaa fakkaata,Garaansaa fulduratti dheeratee Tulluu/Gaara dheeraa isa fakkeeseera.Namni halaalatti akkasuma duraan isa hin beekne ulfa isa se’a dhiira ta’uu yoo hubate ulfa jaalloonni bara kana dhiiga namaa Xuuxanii ulfaa’an itti fakkaachuu mala……Garaasaa of fulduratti ilaalaa,Siree shaqaxaa kan gabaa roobii irratti saamunaaf shittoo durbi qalbii dhiiraa ittiin boojitu,of urgeessitee laphee dhiiraa ittiin daaktu kan irratti gurguran irra taa’ee,ciqileesaa sarbaasaan ciqilfatee barruu harkasaa maddiin utubatee takka harka facaasaa irraa
bu’aa yaabaa ol ka’aa gad taa’aa gerarsa isaa xaaxessuu eegale”

Yaa gootakoo Likkaasaa Wagii
Yaa gooftaa bandootaa
Garaan siin baatee si dahe
Garaan Daawwanee haadha dhiira
Yoona maal abjootaa

Likkee qixxee kumaa
Utuu at naa jiraattee
Maafan baha biyyaa
Atoo feetu nuu gaagurtee
Diinas nuu qenditee
Nu taasifta fayyaa

Yaa Likkeekoo hiriyaa
Oliqaa Dingil
Hiriyaa Dinqaa Jumaa
Utuu jiraattanii
Maa dinni nu tuma
Mardaasaa Moochoo
Yaa Biqilaa Oofaa
Eessa jira waadaan keessan
Fuudheen itti fufaa

Yaa Saaphuuraa Dhinsaa
Likkeef Oliqaa wajjiniin
Maal dhaammatan laata
Kaayyoon keessan kunoo
Na Jireenyaa nyaataa

Jireenyaa Ilmaa dhiiraa
Dur ol hedhan si laalan
Lafan namaan siba
Har’a akkas taatee
Bohaarsita dhibba

Siin maccas si beeka
Warra Qaaqeef Sayyoo
Ammayyuu hin dubbatu
Canqaaf danbi doollo

At asi qoladhu
Tafkiif injiraankee
Maraatas jedhamii
Xureessi maqaakee

An Jireenyaan
Abbee tokko ajjeesuu
Hin beeku yoo isaa olii malee
Shan waraanee jaha gorra’ee
Kudha tokko qalee……jechuun waan hedduu kaasee Geeraruu eegale,warri gadhooti fincan araqeen dhalatte karaarra darbuuf arganii”Jireenyaa Jireenyi Maraache,Jireenyaa maal har’ammoo si geerarsiisahoo??”jedhanii yoona kana aaree achii akka qeerransaa harkifatee yaa gadhee,”elaa argitee garaakoo gadhee nyaattee haguu malee isheen akkakee jireenyaa maalitti beekti?Kanneen akkakeessani
kan of hin argine warra raatuu akka keetiti hammachiisa dabe Maraatu naan jedha malee ani qeerransa,ilma goota warra Daallee Sayyoo “jeedhe ijasaa barbaree uffachiisee dhaadatee arrabsuu eegale,guyyaa sanan Jireenyaa sodaadhe ijasaa akka jara sana ilaaleen utuu na ilaalee kirkireen bitintiree kufa innis beeka haa ta’uu nu hin ilaalle..

Gerarsasaa ittuma akaahuu eegale….
Leeqaakoo yaa biyya Jootee
Feetu damma aannan qabda
Barbaddu ancootee
Goota durbas qabda
Kan Gudareen dhalche
Hin wal’aalu waqeetee

Waqeetee warqee intalaa
Oliqaaf Likkaasaakoof
Baras siif waaqat jira
Hin nyaachifne ija mukaa
Si nyaatasaaniif gigiraa

Atoo teessee hin cabsanne
Seentee daggala raaste
Galaas gaggalaasaafii
Hidhattee diina raafte

Waqeete Gudaree
Utuun har’a argadhe
An kan akkakeen fuudha
An biddeena si tolchiisu
Mudhiikettan sinnaara hidha

Disaasaaf fakkattonisaa Shirree
Maaliif dhaqan morkakee
Likkasaa Wagii hin beekanmoo
Ciraasaaf shaanfoo
Likkee abbaa dhiigaa hin agarree
Leenca hudhukee hin beekanmoo

Daadhii garmalee dhiguun Likkaasaa galaafatee
Hambaa Likkaasaa dhuguun Oriyoo galaafate

Utuun Didaasasaa ta’ee Disaasaa Shirree ta’ee
Likkaasaan mortuu hin jedhu afaankoo qapheen dhiisa
Utuun Likkaasaa ta’e Disaasa hin ajjeesu
Dhibba fudhadheen dhiisa

Kunoo utuun ka’ee adeemee
Naqamteerra arjoon darbee
Gimbii Ariyaa taree
Nan gaha lafa handhuurakoo
Utuun Qeerroo har’aa ta’ee
Sanyii Disaasaa qalee
Gobaanticha fannisee
Nan bahadha booreekoo…...jechaa geerarsa dhangalaasuu eegale,ani ijolummaa kaasee seena hordofuun jaalladha yoo maqaa inni kaasu haala geerarsasaa dhaga’u akkuman Waldaadhaa yoo Qeesiin keenya seenaa saba isiraa’el akka keenyatti nuu lallabu jala taa’e sammuukootti elmuttan waraabuu jalqabe,ijjikoo akka camera har’atti sochiisaa naa fuudha
gurriko……

Itti fufa

Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa