Muhaammad Namoo Muddaa (MA, Kaadhimama.PhD)-Hayyoota Keenya Oromiyaa keessa jiraniin Walbeeknaa?

Muhaammad Namoo Muddaa (MA, Kaadhimama.PhD)

Seenaa Gabaabaa

chinua achiebe

Muhaammad578559_375791295889362_1945144925_n Namoo Muddaa abbaa isaa Obbo Namoo Muddaafi haadha isaa Aadde Kadiijaa Saaddoo irraa Godina Arsii Aanaa Xiyoo Ganda Boree Cilaalootti bara 1972 ALA dhalate. Muhaammad akkuma ijoollee Oromoo biroo yeroo umrii ijoollummaa isaa jabbilee tiksaafi hiriyyoota isaa wajjiin ta’uu taphachaa, bishaan gurraacha xaliila miila Gaara Cilaaloo jalaa maddu dhugaa, foolii xooshin, camarii, Saatoo, Garambaafi kkf fuunfachaa kan guddateedha. Umrii isaa waggaa torbatti bara 1979 ALA Mana Barnoota Luukkee Sharafii jedhamutti imala barnoota isaa tokko jedhee eegale. Mana barumsichaa keessatti barnoota isaatiin cimaa waan ta’eefi amallli isaa layyina waan ta’eef Muhaammad barsiisotaafi barattoota biratti jaalala guddaa qaba.

Amn182367_385242368277588_1180306227_na barnoota isaa itti fufuun, barnoota isaa kutaa 7fi 8 Mana Barnootaa Lolee Hoofii jedhamutti erga xumureen booda, qabxii ol’aanaa galmeessisuun gara kutaa 9ffaatti darbuun gara Mana Barnoota “Asella Comprehensive Secondary School” darbuun 9-12 achitti barachuun xumure. Sana booda, gara Kolleejjii Barsiisotaa Jimmaa deemuun Afaan Oromootiin Dippiloomaa isaa qabxii ol’aanaan argatee jira. Ammas amnicha itti fufuun B.A isaa Afaan Oromoofi Ingilifaan (Afan Oromo major and English minor) ammas qabxii guddaan argatee jira. M.A isaa “Afan Oromo and Literature Teaching” kan jedhuun kan Yunivarsiitii Finfinnee irraa kan argate yoo ta’u, koorsiiwwan fudhate saglan keessaa ‘A’ 6 fi ‘A+’ 3 galmeessisuun 4.00 xumuruu nama danda’eedha. Waraqaan qorannoo isaas “Excellent” ta’uun dandeettii Muhaammad gad limaafi hunda galeessa ta’uu kan ragaa bahuudha. Sana booda, Yunivarsiitii Sayinsiifi Teeknoloojii Adaamaatti barsiisaa kan ture yoo ta’u, booda gara Yunivarsiitii Arsiitti jijjiiramee otoo barsiisaa jiru, barnoota isaa PhD gara Yunivarsiitii Finfinneetti deemee “English Literature” barachaa jira.

Muh988818_390734181061740_1404435553_naammad, hanga ammaatti waraqaalee qorannoo 5 mata duree adda adda irratti kan maxxansiise yoo ta’u, kitaaba walaloo ‘Finfii’ jedhu barreessaa beekamaafi jaalatamaa Dr. Asafaa T.Dibaabaafi kanneen biroo wajjiin kan maxxansiisanii ummata biraan gahan yoota’an, bara kana ammoo kitaaba barreessaa beekamaa Chinua Achebe kan ta’e, “Things Fall Apart” kan jedhu “MLLI BADE’ jechuun Afaan Oromootti kan hiike yoo ta’u, yeroo ammaa kana kitaabota maxxansiisuuf harkaa qabu keessaa, “The Theater of Hineous Massacre, Iyya Obbo Horoo, Odaa Raajaa, Arfii Waaqaa (Arrow of God), Warraaqsa Bineensotaa (Animal Farm), Imala Loltoota Minilikii II wajjiin (With Armies of Menilik II fi Inxooxxoo hanga laga Baaroo (From Entoto to River Baro) Kitaaba Alexandar Bulatovich gara Afaan Oromootti kan hiike, Seera Ciivilii (Civil Code), Yaa’ii Bineensotaafi kanneen lakoofsaan 10 ol ta’aniidha.

Akkasumas, 12734233_741297649338723_1978016665042928245_nkitaabilee barreessitoonni biroo barreessanis gulaaluun kan beekamu yoo ta’u, isaan keessaa kitaaba ‘Godaannisa Jilbaa’ kan Gamtaa Zawudeen barreeffamee, Maal yoo of Arrabse! kan Tuuffaaroo Buunkariitiin barreeffame kan mana maxxansaa jiru, kitaaba Asoosamaafi walaloo kan Dajanee Galataatiin barreeffame, Kuusaa Afoolaa kan Huseen Baanataatiin barreeffameefi kkf maqaa dhahuun gahaadha. Akkasumas, qorannoowwan hinmaxxanfamin hedduu kan harkaa qabu yoo ta’u, isaan keessaa, “Discourse analysis on Tsegaye G/Medihin Poems on Oromo and Oromummaa, The Role of untrained and unpaid journalist in Oromo Protest, Discourse analysis on waa sadi, analogical method of witty speech and others. Gama birootiin, Muhaammad dhimmoota adda addaa irratti waraqaalee ragaa 7 ol kan qabuu yoo ta’u, yeroo ammaa kanas dhimma Oromoofi Oromummaa irratti Miidiyaalee adda addaa irratti ummata isaatiif nama gumaacha guddaa taasisaa jiruudha.

 558971_385226854945806_1461536572_n  936234_305049926296833_1425792767_n  993003_305051932963299_1315946785_n

Beenu si faana jiraa
Dadhabdullee tiradhuu
Bakka niyyaa qubadhuu
…..

Muhaammad Namoo Muddaa

Arsi University
Telephone:+251912264986

Gadaan Roobaa Nagaa!
Barri Quufaa Gabbina!
Gadaan Gadaa Bilisummaati!

Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa