#‎CAFFEE_SADACHAA‬…..

11041257_870468096394298_6638533549253695338_nBulchiinsa sirna gadaa Oromoon bara birmadummaa qabu keessaa isa tokko. Geppoon isaas laga ‪#‎Gibee_Oomoo_Gojobii_fi_Dhidheessaan‬ kaaba, kibba, bahaa fi dhihaan kan daangeffamuudha. Miseensi caffee Sadachaa ilma Maccaa ‪#‎Akaako‬ jedhamuudha. ‪#‎Akaakoon‬ ilmaan Afur qaba. Isaanis
1. ‪#‎Sadacha‬
2. ‪#‎Jimma‬
3. ‪#‎Badii‬ fi
4. ‪#‎Harsu‬ jedhamu. Arfan ilmaan Akaakoo keessaa Jimma ilmaan shan horuun gara gosa guddaatti kan ofguddisee dagaage yoo ta’u,
ilmaan isaas
1. ‪#‎Biloo‬
2. ‪#‎Agaloo‬
3. ‪#‎Laaloo‬
4. ‪#‎Abbukaakoo‬ fi
5. ‪#‎Qoree‬ jedhamuun kan beekamaniidha. Limmu, Liiban, Jidda, fi ilmaan Maccaa kanneen birootiif obboleessa tiruu kan ta’e Akaako ilmaan isaa ‪#‎bulchiinsa_caffee_Sadachaa‬ jedhamu jalatti woggoota dhibba ja’aaf (600) sirna bulchiinsa hammayyaa jaarraa 21ffaa keessatti illee dheebuu ummata adduunyaa ta’ee dinqisiifatamu kan adduunyaan maqaa Giriikootni itti moggaasaniin bakkayyuu beeku Sirna Gadaatiin hammatee woggaa saddet saddeetiin baallii wol harkaa fudhachiisaa hamma wolakkeessa jaarraa 19ffaatti akka turan seenaan ni yaadata. Galmi bulchiinsa Caffee Sadachaa ‪#‎Odaa_Hullee‬ jedhama. Innis godina Jimmaa ona ‪#‎Oomoo_Naaddaa‬ ganda ‪#‎Hullee_Beeyyamitti‬ argama. Odaan-Hullee odaalee Oromoo jaarraa 21ffaatti diinaan irra deddeebiin muraman keessaa tokko akka ta’e saaxiluun barbaachisaadha. Wolakkeessa jaarraa 19ffaatti Ilmaan Akaakoo caffee Sadachaa erga diiganii booda mootummoota goonfoo bibbicuu lakkoofsaan buusaa tokko(6) ta’anitti addaan caccaban.
‪#‎Mootummaa_Gaaroo_mootummaa_Foollaa_Guumaa_Geeraa_Jimmaa_Gomma‬, fi k k f tti faffaca’an. Dhuma jaarraa 19ffaa keessa ‪#‎Jimma_Foollaa_fi_Gaaroon‬ ofjalatti cabsuun impaayera Oromoo guddaa fi giido qabeessa ta’e uummachuun mootummoota shanan Gibee keessaa isa beekamaa ta’eera. Mootummoota Oromoo ‪#‎Shanan_Gibee‬ kan jedhaman
1 #Jimma
2 ‪#‎Gomma‬
3 ‪#‎Limmu‬
4 ‪#‎Geeraa‬ fi
5 ‪#‎Guumaadha‬. Kanneen keessaas Jimma hamma 1933tti Itiyoophiyaa biyya jedhamtutti otuu hin makatin ‪#‎biyya_Oromoo_woraana_Calanqoo_booda_woggaa_50f‬ birmadummaan turte akka taate beekuun barbaachisaadha. Erga caffeen sadachaa diigamee asitti mootummoonni goonfoo seeraa fi heera isaanii kan tumatan ‪#‎Odaa_Hulleetti‬. Kanaaf heerri hin barreeffamin Jimmaa tumaa-hullee jedhamu hamma Jimma Itiyoophiyaatti makamtutti tajaajila kennaa ture. ‪#‎Tumaan_Hullee‬ erga Jimma bara 1933tti Habashootaan weeraramtee fedhii male Oromummaa molqamtee ITIYOOPHIYAA jedhamtee kaasee hojii irra ooluuf carraa hin arganne….. Mootiin jimmaa ‪

#‎AbbaanJifaar_caayaa_Odaa_Hulleetti_akkaan_jedhiidhaan_heera_tumatachuu_fi_saganta_Raada_Jaalallee‬ jedhamuuf woggaatti yeroo lamaa ol achitti akka wolgahan seenaan bifa afoolaatiin nu gahe ni ibsa.
Asxaan Odaa ta’uun
yoomiyyu hinbeekamaa
haqqiin Oromootaa
yoom irraanfatamaa
galmi ni mullata
odaan ni dhaabbataa
haqqiin afaan qaban
funyaaniin dubbataa…..

(b/saa ‪#‎Tijjaanii_Shekediriin‬)

Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa