XIINXALA AFAAN OROMOO TAKINOOLOOJII BARA KANAA WAJJIN ..Abdiisaa Bancaa Jaarraa’tiin

Xiinxala Afaan Oromoo Teekinoolojii Baraa wajjiin
***

13507241_1095780037161314_8284184994403206297_n

Afaan Oromoo yeroo ammaa maal irra jira, Guddinni Afaan kanaa gama teekinoolojiitiin maal irra jira? Mee na hordofaa…….

Qabiyyee:
• Rakkoolee Guddina Afaan kanaa duraan sakaalan
• Rakkoolee Yeroo ammaas Guddina Afaan kanaa gama teekinoolojiitiin sakaalan
• Sosochii Godhamaa jiru
• DHAAMSA KOO……………………

IBSA:
******
Afaan: Afaan Meeshaa sabqunnamtii hawaasa tokkooti.
Teekinoolojii: mala adeemsa hojiilee hottaman hunda gara ssayisawaa ta’etti imala goonu dha.
Kanaaf Guddina Afaan Oromoo gama teekinoolojitti maal fakkaata gaaffii jedhu deebisuun dura, Qabiyyee armaan olii kana ibsuu yaala.

RAKKOOLEE GUDDINA AFAAN OROMOO KANA DURA SAKAALAN
******
• Dhiibbaalee adda addaa irra gahaa ture irraa kan ka’e ‪#‎KUNUUNSI‬ Barbaachisu Afaan kanaaf waan hin godhaminiif, Afaan Haasaa ykn ittiin waliigaluu bira darbee wanti hojjatamee lafa kaayame hin jiru ture.

RAKKOOLEE AMMAS GUDDINA AFAAN OROMOO SAKAALAA JIRAN
****
• Duraan wanti lafa bu’e dhabamuun, yeroo ammaa kanas Afaanichi saffisa barbaachisuun akka hin adeemneef gahee guddaa taphatus, yeroo ammaa kana rakkooleen ijoon Afaan kana gama teekinoolojiitiin sakaalaa jiran keessaa muraasni:

* Qaama abbummaa Afaan kana gama Aartiif teekinoolojiitti wal mdaalchisaa itti hojjatu dhabamuu.

* Sababa kanarraa ka’een Giddugalli QORANNOOF QO’ANNOO AFAAN OROMOO dhabamuu. Kunimmoo Namni dhimma afaan kanaa qoratu ykn qaamaan deemee ragaa barbaachisu sassaabachuu, ykn biyya biraa deemee qaamaan waan barbaadu soqachuu, fikkf, yoo ta’u haalli mijataan namni kamuu iddoo barbaade taa’ee, saa’aa barbaadetti dhimma Afaan Oromoo akka argatuuf carraan dhabamuun Ummanni Oromoo miliyoona hedduun lakkaayamu kanneen Xoobiyaa keessa naannoo biraa jiraatan dabalatee, Ummanni Finfinnee, fi Ummanni diyaaspooraa yeroof saa’aa barbaadetti Afaan kana akka garaasaatti argachuu hin dandeenye.

* Kanumaan walqabatee HAMBAALEEN AFAAN OROMOO, SEENAA, DUUDHAA fi AARTII Gama TEEKINOOLOJIITTI wanti olkaawame hin jiru, jennuu jala muruu dandeenya. Wanti akka salphinnaatti ilaalamu, Kan biraa hafee KITAABOTNI MOOTUMMAALLEE ‘Online’ kan hin jirre ta’uu isaati.
Fkn1: Namni tokko KITAABA ASOOSAMAA kan GODAANNISA jedhamu fardaan guyyaa sadiif barbaadaa akka ture dhageen ture.

Fkn2: Gaazexeessaa tokkotu Dr. BIRHAANEMASQALIIF Deebii Deebise. Ni beektu Dr. Birhanemasqal AFAAN OROMOO Afaan federaalaa akka ta’u irra deddeebi’ee barreessa. Gaazexeessaan kun Deebii Dr. Birhanemasqaliif deebiseen Akkas jedhe:

-“Dr. Birhaanemasqaliin nan jaaladha, nan kabaja, nan hordofa, garuu Dr kun irra deddeebi’ee yeroo baay’ee dhimma AFAAN OROMOO Afaan federaalawaa akka ta’u barreessa. Barreessuun isaa natti tola, GARUU, jedhe: Dr. Birhanemasqal waan hin hubatin qaba jedhe, waan ilaalcha keessa hin galchin qaba jedhe, KUNIS: Jedhe, AFAAN OROMOO, nama Afaaniin haasa’u heddu qabaatus, Hojiileen gama TEEKINOOLOJIItti Afaan kanaa hojjatan akka hin jirre, Afaan kanaan bu’uurri teekinoolojii hanga ammaa lafa taa’e hin jiru jedhe, MOOTUMMAAN Osoo Afaan FEDERAALAWAA gochuu barbaadee, takka jedhee lafa duwwaarraa ka’ee eegaluu qaba, kunimmoo…. jedhee, erga waan heddu itti dabale booda, Dr. Birhaanemasqal kana ilaalcha keessa galchuu qaba” jedhe.

Asi biratti Dhimma Afaan Federaalawaa gochuurratti yaada kennuu osoo hin taane, Gara Guddina Afaan keenyaa gama teekinoolojitiin irra jiru Gaazexeessichi sirri ibse jedheen fudhadhe.
KANUMAAF YEROO AMMAA BOQONNAA MALEE WAANIN DANDA’U GUMAACHUUF DHAMA’AA JIRA

Anis.
• Inni biraa, Hubannoo Hawaasni keenya hedduun gama teekinoolojiittin qabu, gadi bu’aa ta’uun Hojiileen adda addaa dhimma Afaan kanaa irratti hojjataman, Bifa teekinoolojiitti jijjiiramanii akka hawaasa bira gahan tattaaffiin godhamu yeroo hedduu hin muldhatu. kunis gufuuwwan dandiirratti Afaan kana sakaalan jedheen amana.

• JECHOOTA Teekinoolojii keessatti bebbeekkamoo ta’an(Terminology) hedduu AFAAN OROMOO keessatti moggaasa dhabuu, Gufuu Afaan kana keessatti namni sosochii tokko tokko godhullee jechootuma Afaan Ingliiz as fidaa fayyadamu, waan ta’eef miidhama guddaa geessutti jira.

• Namootni MARSARIITII tokko tokko kanuma qabnu hohgganaa jiran tokko tokko LOOGA(loqoda) ganda tokkoo fayyadamuudhaan hawaasa naannoo biraa birratti akka fudhatama dhabu gochuutti jiraachuu, sababni isaa namuu gahee koo baha jedhee sochuu irraan kan dhufe malee miidhaaf natti hin fakkatu.

• Ogeeyyeen teekinoolojii irratti hubannoo gahaa qaban, Afaan kana tajaajiluuf murannoo dhabuun, Guddinna Afaan kanaa keessatti Faanuma takka(Foot print) ka’umsa dhalootaaf ta’u lafa buusuu dhabuun isaanii, Ilmaan Oromoo OGEEYYII TEEKINOOLOJII, Dhalootni ammaa jireenya guutuu komachaa jiraata,haalli mijataan isaan fayyadamanii waan tokko lafa buusuuf rakkatanis daandii wayii agarsiisutu irra ture yaada jedhuun qaba, yoo xiqqaate Waggaa digdamman darban keessatti Afaan kanaaf waan heddu lafa kaawuun ni danda’ama ture.

HOJIILEE HOJJATAMAN KEESSAA MURAASA!
^^^^^
Yeroo ammaa Guddina Afaan kanaatiif gaheen ana irraa eegamu bahuun qaba jedhee namootni GAREENIS ta’ee DHUUNFAAN Sosocho’aa jira heddutu muldhata. Kun Dhaloota dhufuu waa lafa kaayee darba jedhee bu’aa bayii heddu kutaa jiru hedduudha. Kuni hojii BOONSAA waan ta’eef SABA kanaan jajjabeeffamuufi Cinaa dhaabbachuun dirqama sabummaa akka ta’e akeekkachiisuu barbaada.

Hojiilee hojjatan keessaa Muraasni:

• http://oromodictionary.org, marsariitii Dargaggeessa Oromoo FARHAAN ABDUSALAAMIIN Hojjatame kan yeroo ammaa, Jechoota AFAAN OROMOO yoo xiqqaate gara Afaan 14tti hiiku, hojii saba boonsu, GUDDINA AFAAN OROMOOtiif gahee olaanaa taphatuudha.

• http://qubeegeneration.org, Marsariitii AFAAN OROMOO kan Garee QUBEE TECHNOLOGIES Hojjatame yoo ta’u guutumaan guututti Qabiyyeen isaa kan AFAAN OROMOOtiin hojjatame ta’us hirdhinna tokko tokko jiru ammas xiyyeeffannoon irratti hojjachaa jirra.

* Asirratti wanti Nama Gammachiisu Karoora Keenya keessatti BARNOOTA AFAAN OROMOO bifa hundaan dhiyeessuuf karoora qabna, yeroof humna dhabnee oollee bullus, guyyaa tokko Barnoota:
‪#‎Suursagalee‬(video tutorial)
‪#‎Barreeffamaan‬(written tutorial)
‪#‎Suuraaleen‬ fi AADAA OROMIYAA HUNDAA
‪#‎PDF‬, Doc. …………. fi kkf

Hub: Gareen Kun Waggaa tokko dura hirdhina kana fuuruuf kan uumame yoo ta’us haala jiruuf rakkinna tokko tokkoon walqabateen hanga barbaadame deemuu baatus, sosochii Dargaggoota Oromootiif fakkeenya ta’uu danda’u irra jiraachuun nama boonsa.

http://beekangulumma.org, Marsariitii Guutumatti Qabiyyee Afaan Oromoo of keessaa qabu yoo ta’u, akkasuma Ogeessa Afaani barreessaafi gulaalaa  PHD Beekan Gulummaa Irranaa’tiin kan hoogganamu waan ta’eef Odeeffannoof Barnoota heddu gad lakkisuun gahee marsariitiin kun guddina Afaan Oromootiif taphachaa jiru guddaadha.

• http://borofa.com, Marsariitii Guddina Barreessitoota Oromootiif, Guddina Afaan Oromootiif Bu’aa buusuuf dhaabbate kan Barreessitoota keenya ciaa dhaabbachuun yeroo ammaa gahee isaa bahaa jirudha.

• Kana Qofaaree, MARSARIITIILEEN Oromoo heddutu jira, garuu Barreeffama isaanii keessatti Walakkaan Afaan INGILIIZII yoo ta’u kuni mataan isaa Afaan Keenyaaf dhiibbaadha jedheen amana. Kanummaaf anis yeroo ammaa JECHOOTA HIN JIRRE (Terminology words) JEDHEEN Yaade waan beekuuf natti fakkaate irraa takka lama jedhee FACEBOOK koon maxxansaa jira, amma KUTAA 7ffaa irra jira.

• Gama FACEBOOK dhuunfaafi PAGE adda addaan Namootni hedduu gahee isaa bahutti jira, barumsallee wal barsiisutti jira, dogoggora irraallee walqajeelchutti jira.

• Fayyadamaa Moobaayilaa( Mobile Application) AFAAN OROMOO yeroo ammaa namootni tokko took aarsaa barbaachisu kafaluun dhiyeessaa jiru, kunis haala salphaan OROMOOTA Addunyaa guutuurra jiran tajaajiluuf gahee taphata waan ta’eef.

Fkn1: Dhaabbanni OROMNET jedhamu gahee isarraa eegamu bahachaa jira, hirdhinni tokko tokko jiraatus.
Fkn2: ABDIISAA BANCAA JAARAA (Abdiisaba Oromoo), Anuma gahee koo akka nama dhuunfatti waan narraa eegamu bahuuf boqonnaa malee socho’utti jira, kanaanis yeroo ammaa App 5 hojjadheera, GAREE QUBEE TECHNOLOGIES Hudeesseera, Marsariitii qubeegeneration.org hundeessinee irratti hojjachaa jirra.

• WIKIPIDEA, Marsariitiin guddichi Afaan OROMOO jireenyasaa guutuu seenaa sobaa dabarsuun akka ragaatti warri afaan kan hin jaalanne itti fayyadamaa turan amma ‪#‎HAAROMFAMEE‬ Jira(Updated).

• Maal Kana Qofa Torbaanota darban kana AFAAN OROMOO Afaanota Gurduddoo addunyaatti dabaluufi Dhaabbata Guddaa Addunyaa GOOGLE irratti akka afaan hojii ta’uuf GAAFIIN EEGALAMEE Jira.

• GOOGLE FI FACEBOOKnillee AFAAN OROMOOtiin akka hojjatan gochuuf ammas yaaliin keenya itti fufeera.

DHAAMSA KOO(Abdiisaa Bancaa Jaarraa) irraa
**********
• Qaamni Dhimmi AFAAN OROMOO ilaallatu hundi, Ummanni Oromoo hunduu, Ogeeyyiin Afaan Oromoo, Ogeeyyiin Teekinoolojii fi kkf Hunduu, Guddinni Afaan Oromoo Hanga barbaade waan hin tarkaanfatiniif, HUNDI KEENYAA GAHEE NURRAA EEGAMU AKKA BAANU WAAMICHA OROMUMMAA DABARSA.

• OGEESSI BEEKKUMSAAN, DUREESSI QABEENYAAN, Kaan immo HAMILEE wal jajjabeessinee QAAWWA Afaan OROMOO keessa jiru tana cufuun dirqama DHALOOTA QUBEETI.

• Guddina Afaan Kanaatiif, Anis, Atis, Innis/Isheenis, Isaanis GAHEE nurraa eegamu gumaachuu QIRQAMA SABUMMAA akka ta’e beekuun HOJITTI Jijjiiruu qabna.


13403091_1091693367569981_6831847166658342716_oHORAA BULAA DEEBANAA
ABDIISAA BANCAA JAARRAA
IT Specialist
Garagalcha:
AGCC, Koree Guddina Afaan Oromootiif, Beekan, Milkessa, Birhanemeskel, Birhanu, Bekere, Odaa, Hinsene, Gammadaa, Leta, Moti, Qulqullu, Girma, Yosef, Saphaloo, Naf-tanan,

Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa