Asoosama gabaabaa “DHEEBUU JAALALAA”-Asoosama Jaalalaan qabee eenyummaa barsiisu!

Asoosama gabaabaa

“DHEEBUU JAALALAA”
Kutaa 1ffaa

Caalaan barataa yuniversiitii Amboo dipaartimentii keemistrii barata. Innis bara 2008 yuniversiitii kana galee jiruu fi jireenya yuniversiitii tokko jedhee eegale. Innis maatii harka qaldheessa irraa dhalate. Yeroo gara Amboo dhufutti gorsaa fi waadaa hedduu qabatee dhufe. Innis yeroo dhufu jiruun yuniversiitii isaaf waan haaraa ture. Yeroo as dhufus waan hedduu argaa oola. Yeroo tokko jaalalaan maraatee hiriyyoota isaanin gorfaman, yeroo durbi soqolattee qaama ishii goodatti gattee olii gad jettu, yeroo inni dhiira surree(kofoo) isaa gadi buuse mataa ciraaroo godhe olii gadi deeman arga.

Innis keessa isaatti taajjabuu hin oolle. Maali namni maal ta’e namni gorsu hin jiruu? Ijoolleen maal taate Aadaan bade maalii? Him! Jedhe taajjaba. Barnoonni semisteeraa egalee jira. Barattonni hunduu daree itti barataan daree irra naanna’anii , olii gadi kaacha barbaaddatu. Caalaanis daree itti baratu barbaaddatee argate. Yeroo gara daree kana ol seenu, imtala tokko arge. Intalli kunis magaala bareedduu, mataa dheeraa, dheerinni ishii meetira 1.65 taati.

Caalaan akkuma ol seeneen intala kana argee onneen isaa bakka lamatti dhohee dhaabate. O! O! O! Maalin ta’ee? Ih! Maali ani imaana haadha koo adaraa abbaa koo jalqabaan gatuuf moo? Lakki sitti haa hafu dhiisi me garaa koo jedhe bakka barbaaddatee taa’e guyyichi guyyaa jalqabaa waan ta’eef barsiirsaan hin dhufne ture. Hunduu gara Doormii isaanitti galani. Caalaanis jaalalaaf bakka hin laadhu nan qaqqaba yeroon asii bahe jedhee yeroo hunda of amansiisa. Amma barnoonni eegalee qormaannis tokko jedhee eegale jira. Caalaan namni hin beekneef malee inni ture, erga intala sana argee kaasee ganamaa galgala ishee yaada. Intalli kunis barattuu cimtuu fakkaatti daree isheetti gaaffiin barsiisota rakkifti.

Guyyaa tokko barsiisaan tokko rakkannan “ati maqaan kee eenyu?” yoo jedhe gaafatu. “sorry teacher min malet new?” jettee deebiste. Caalaan achi taa’ee MUU BADDUU MUU RAATOFTUU MEE OF ILAALI MEE, MUU! Kanatti garaan si nahee maal ati jedhee yaadan of tajjabaa yaadan bade. Achii yeroo bin jedhee ka’u, barsiisaan “what is your name?” jedhe gaafatu “am Eden” jette yoo deebistu.

Caalaan bakka taa’uu ol ka’ee “Eden” “Eden” jedhee ol ka’e gad taa’e. Inni suutan dubbadhe of se’e garuu daree guututu dhagahe. Hunduu garagalanii Caalaa ilaalanii. Inni dhaabachaa jira. Dareen hunddu itti kolfani. Innis akka dhaabate of argee gad deebi’e taa’e. Naasuu kanaan illee lamaanin dafqi akka nama busaan qabame irraa yaa’a. Osoo akka nama eleektiriikin qabame osoo hoolkatu barumsa sana barate bahe.

Mucaan doormii isaa tolasaa jedhamu tokko waliin hiriyaa wal godhatani waliin deemu osoo gara doormii deema jirani “Caalaa hardha maal taate nagaadhumaan maqaa intala ol kaaste yaamte?” jedhe akka itti kolfu ta’e. Caalaanis ” ani akkan waame kanin arge ergan dhaabacha jiraachu koo of bareeti” ani intala kana akkum dhufne daree kana galleen waan ittiin na dhoofte hin beeku garaan isheetti na nahe maaliin beeka yoona waa qabdimalee namni nama arge nahaa?” jedhe hiriyaa isaatti deebise hime. Dhiisi yoona jaalala si qabe kanumatu akkas si godha jedhe ammas deebise itti kolfe. Caalaanis ” jaalalli ana yoomu hangan asii Eebbifame bahutti na hin qabu tole!” jedhe hiriyaa isaa waliin gara doormii deemani. Doormiis barullee isaani erga kaawwatanii kaaffee nyaachuf wal qabatani gara kaaffeetti deemani.


Kutaa 2ffaan itti fufa

Beekan Gulummaa Irranaa

Beekan Guluma Erena
Follow Me

Beekan Guluma Erena

Beekan is writer, editor, researcher and Afaan Oromoo Instructor at Harvard University.
He wrote more than 30 books in Afaan Oromoo and editing many more Oromo books, magazines and articles. Currently, he writes on his site (beekanguluma.org) and gibetube.com on current issues of Oromo people, culture, education and politics in Oromo.
Beekan Guluma Erena
Follow Me

Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa