WAAN DUKKANNI BAATU…!!

11018323_595316170571543_5181967674698131083_nWaan Dukkanni Baatu…

Ani didaa mataa dhagaa moo wallaalaa garaa margaati? Gaaddisa manaa taa’een kitaaba dubbisa, qilleensi bitaa-mirgaa gurratti na bubbisa. Urgaan daadhii ganamaan magaalaa macheesse, sagalee Qophee keenyaa oofee gurratti na fide. Hojii qilleensaati. Waan arge waliin gahuuf tasa kufee caba, hirriba damma keessaa yaadaan nama tapha. Kitaaba koo walitti deebiseen xuruph jedhee mangoo balbala duraa yaabee mooraa mana daadhichaarraan asii gadi caqase. Naman beeku dhabuu koo raajaan ija mirmirsa. Adda baafachuuf sardamus bargoo mangoo sana cirachuu hindaganne.

Daadhii bilillee tokkoof mataatti na fincooftaa jettee dhagaan miila bitaa kash nagoote Alamituun. Namicha garaan_______, kan isa jala jiru hinargine sana na seete. Kan dandeessu dhaani jennaan gowwaan galee niitii dhaane jedhee guungumaan oltiradhe.

Mana daadhii jala dhaabattee gurum gurum gooti qopheen. Warri mana keessaa qarxamsee wal-nyaata, booka aadaa biyyaa, dhugii dabaladhuu -uu…uu jedhee iyya. Warri keenya utuu dhufanii anaan osoo hinargin mana daadhiitti hinmaqan. Utuun ishee hidhaatti ilaalaa dhaabadhee warra keenyatti gubadhuu,namichi silaa sun ammas ilkaan orfachaa gadi bahe. Warra keenyatu damma fidemoo jedhee gaafannaan asii gadi na ilaalee “eeyyee ishee kanas walumatti qabnee bitanne” naan jedhe. Waawayii jala buusee dhaabatee nyaachisa, halaaksisee, dhuuffisee akka fedhe taasisa. “Qophee haadha firaa abshiir qoonqoo keetiif anatu sii jiraa”jedhee yemmuu inni uuruu dhiitu, waatu akka ibidda ciraa narraa boba’e. Mufiin guutameen bargoo koo sana mataatti basse.
Ani didaa mataa dhagaa moo wallaalaa garaa margaati? Kan mana keessaa cufti natti gadi yaate. Kana gidduutti Obboon lolloqaa olseenee ana biraan dhaabate. Ulee ibiddaan sukkuumamtee mucha meeqa qabdu sana harkasaatti ilaaltee tokko tokkoon achi oldachaate. Faccee warra baadiyaa sodaatti.

Qophee achumatti dhiisnee baattoo dammaa fuudhuu oldarbine. Isheen mana keessaa abboowaa jettu sun isheen laga daabbusitti beekuun tokko miti. Tokko miti! Baattoo dammaa sanatti hillim jettee uursiti. Gammachuun guutameen dhaabadhee ilaala, waan dammeessaa jirtu natti fakkaatte. “ Yaa gowwee…kun maal dammeessiti” jedhee baattoo dammaa keessaa lafatti gad-urgufuu jalqabe Obboon. Akka waan ofii dammeessitee, yookii dammeessuu jirtuu mushuq gootee nufixxe.

Diimina muranii jeeji’anii waadu warri mana keessaa, Yaa Waaqa hiyyeessaa!…
Addunyaa tokko keessa waan jirru hinse’u. Coomaa fi bookaan uffee jechaa kolfanii taphatu. Muranii Obbootti aggaamnaan “Foon haadhakoo” jedhee harkashee ofirraa faccise. Gadi jedhees gurra kootti hasaasee…

12804277_574610326022688_312409623_nGuyyaan guyyaa gabaati. Dhukkeen magaalattii fayyaatti awwaaleera. Kaachamaaliin Oolankomeerraan halaakaa dhufu waan magaalattii caafaqee darbu fakkaata. Duruu ariitiima dhufeen keessa fullaa’a. Gurrii seera tiraafikaa dhagaye daandiirraa achi baqata. Utuuman ilaaluu hoolaa abbaa kaloo hillim godhee dabre.Tokkon jedhe. Kana gidduutti Dirribaan lama galagalee utaalee kaachamaalicha dura dhaabate. Shufeerri xisximbaa hinjenne. Raddaatiitu atattamaan utaalee CD sirbaa sana jijjiire. “Maal abbaa keef hoolaa koo ajjeefte? Namatu keessa jiraam lafa onaa seetee, Suuta jettee hinooftuu?”jedhee itti maraate. Utuun ija facaasee Dirroo daawwadhuu, Maakiinaan Daalattiitii ol-dhufu sun uummata daandiirraa ifachaa magaalaa seene. “Waca hindandeenyuu suuta jedhaa darbaa jarana” jechaa achi qaxxaamurte Dammeen. “Maraatuu keessi gamna, maraattuu meeqa qabna” jette ijoolleen.
Sibuun diidatti yaa’ee kan ba’ee galu caqasa. Galgalaa’eera. Obboo geggeessee laga borhibeeknee ceesiseen deebi’e. Sagaleen muuziqaa martuu jijim jedheera. Ani olgaluuf aggaamnaan “atimmoo dimimmisnaan akkuma indaanqoo gara golaatti fiigda” naan jette Tiirroon.
Uggum! Waan dukkanni baatu cufa gaafa sanan arge. ….
Dhufeeraa Biraasaa’tiin

Itti fufa…..

Beekan Guluma Erena
Follow Me

Beekan Guluma Erena

Beekan is writer, editor, researcher and Afaan Oromoo Instructor at Harvard University.
He wrote more than 30 books in Afaan Oromoo and editing many more Oromo books, magazines and articles. Currently, he writes on his site (beekanguluma.org) and gibetube.com on current issues of Oromo people, culture, education and politics in Oromo.
Beekan Guluma Erena
Follow Me

Yaada Keessan kan toora FB kanaa gadirratti kennaa

4 thoughts on “WAAN DUKKANNI BAATU…!!

  • April 12, 2016 at 4:40 am
    Permalink

    galatoommiii! qallamnikee hin gu’iin.

    Reply
  • May 8, 2016 at 5:02 am
    Permalink

    Nuuf Jiraadhu Lubbuu Dheeradhu. Ijji Hamtuun Si Hin Argin. Qalamni Hin Gu’in. Afaan Keenya Nu Malee Hin Guddatu Itti Nuu Fufi.

    Reply
  • May 11, 2016 at 1:11 pm
    Permalink

    Ulfadhu ati ijaa koti………

    Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published.